همه چیز درباره ی اسب

[natasha]

مقررات سواركاري
كليات :
1- مسابقه پرش با اسب نوعي امتحان براي اسب و سواركار در شرايط مختلف در مسيري از موانع است كه در طي اين آزمون آزادي ، انرژي مهارت و اطاعت اسب و همچنين قدرت سواركار سنجيده مي شود .
2- در طي يك مسابقه ممکن است سواركار بخاطر ارتکاب خطاهاي مختلف ، جريمه شود . بنابراين بسته به نوع مسابقه سواركاري كه كمترين خطا و يا كمترين زمان و يا بيشترين امتياز را كسب کرده برنده مسابقه است.
3- منظور نهائي ، يكنواختي و استاندارد نمودن مسابقات پرش با اسب نيست بلکه ايجاد جاذبه و تنوع يكي از مهمترين عوامل در ايجاد علاقه براي سواركار و تماشاچي است .
4- با توجه به اين مطالب يکسان بودن شرايط مسابقه براي کليه شرکت کنندگان ضروري است و راه رسيدن به اين هدف تهيه و چاپ قوانين و اجراء دقيق آن در حين مسابقه مي باشد .
5- سن اسبهاي شركت كننده در بازيهاي المپيك ، قهرماني جهان حداقل 8 سال است . اسبهاي شركت كننده در كليه مسابقات بين المللي ديگر بايستي حداقل داراي 6 سال تمام باشند.

مانژهاي پرش با اسب :
ميدان مسابقه پرش با اسب بايد محصور بوده و در هنگاميكه اسب داخل ميدان است بايد كليه وروديها و خروجي ها بسته باشند.

ميادين تمرين و مانع تمرين :
1-سواركاران تنها يكبار مجاز به آمدن به داخل مانژ مسابقه جهت بازديد مسير مسابقه هستند ( اين مسئله شامل باراژ نيزمي باشد ).
جازه ورود به ميدان جهت بازديد مسير توسط هيات داوران بوسيله تابلوي ( ميدان باز است )و يا بلندگوي عمومي به سواركاران اعلام مي گردد .
همچنين در مسابقات دو راندي كه راند دوم مسابقه متفاوت از راند اول است سواركاران مي توانند قبل از شروع راند دوم نيز مسير مسابقه را بازديد كنند.
2- برگزار كنندگان مسابقات در مانژهاي سرپوشيده در شرايط خاص بدليل محدوديت مکاني ممكن است اجازه تمرين در مانژ اصلي را بدهند .
3-در مواقعي كه ابعاد ميدان تمرين اجازه تمرين را ندهد يك مانع كه جزو مسير مسابقه نيست را مي توان در مانژ اصلي براي تمرين درنظر گرفت.
4- اين مانع مي تواند يك مانع عريض به ابعاد : 40/1 متر در ارتفاع و 60/1 متر در عرض و يا يک مانع عمومي به ارتفاع حداكثر 140 ( داراي پرچم قرمز و سفيد ) ياشد. شماره براي اين مانع گذاشته نمي شود . براي پريدن از اين مانع تنها دو بار مي توان سعي كرد و در صورت سعي بيشتر سواركار ممكن است جريمه نقدي يا محروم شود 5-سواركاران حق تلاش يا پرش از موانع مسابقه را درحين رژه قبل از مسابقه ندارند. انجام اين كار ممكن است جريمه نقدي و يا محروميت به همراه داشته باشد.
6- برنده مسابقه ممكن است براي مطبوعات يك مانع بپرد كه اين مانع نبايستي جزء موانع دور بعدي باشد .
پريدن بر خلاف جهت از اين مانع ممكن است موجب محروميت سواركار شود . براي پرش از اين مانع سواركار 90ثانيه وقت دارد كه اين وقت از لحظه زدن زنگ توسط داوران شروع مي شود . امتناع يا انداختن اين موانع بعنوان يك تلاش به حساب مي آيد . اگر انداختن همراه با امتناع باشد سواركار براي تلاش بعدي بايد منتظر تصحيح مانع شود ،( زمان نگه داشته خواهد شد) . هئيت داوران زنگ شروع مسابقه را پس از تلاشهاي سوار كار براي پرش از اين مانع يا اتمام 90 ثانيه بصدا در مي آورند . پس از زده شدن زنگ سواركار تنها مي تواند يك بار براي پرش از اين مانع سعي كرده و در حدفاصل 45 ثانيه مسابقه اصلي را شروع كند .

زنگ :
1-زنگ ابزاري است جهت برقراري ارتباط با شركت كنندگان و مسئول بصدا درآوردن آن يكي از اعضاء هيئت داوران است .زنگ در موارد زير کاربرد دارد :
1-1- جهت اعلام باز بودن مانژ جهت بازديد از مسير مسابقه .
2-1-اعلام اجازه شروع مسابقه به سواركار پس از زدن زنگ که سواركار بايستي خط شروع را در جهت درست ظرف مدت 45 ثانيه قطع كند . سيستم زمانگيري اتوماتيك شمارش معكوس 45 ثانيه را روي صفحه نتايج نشان مي دهد ،*بطوري كه براي سواركاران به وضوح قابل مشاهده باشد اگر سواركار ظرف مدت 45 ثانيه مسابقه را شروع نكند زمان مسابقه وي پس از 45 ثانيه شروع خواهد شد . زمين خوردن و كليه نافرماني ها طي فاصله زدن زنگ و شروع مسابقه خطا محسوب نمي شود و lدر فاصله زماني 45 ثانيه داوران مي توانند در موارد بروز برخي از مسائل زمان را نگه دارند .
3-1- بمنظور متوقف کردن سواركار در حين مسابقه( به هر دليلي ) و يا اجازه براي ادامه آن .
4-1- اعلام اجازه ادامه دادن مسابقه به سواركاري كه مانع آن پس از امتناع افتاده است و همچنين پس از تصحيح مانع و يا آماده بودن مسير.
5-1-اعلام دستور اخراج يك سواركار به وسيله به صدا درآوردن ممتد و يا تكراري زنگ .
2-اگر سواركار به زنگ داوران توجه نكند ممكن است بنا به نظر داوران اخراج شود .
3- اگر پس از وقفه زماني قبل از زدن زنگ سعي در پرش از مانع نموده و يا از مانع بپرد اخراج مي شود .
1-3- مسئوليت ماندن در نزديكي موانع قبل از زدن زنگ مجدد با سواركار است .
2-3- اين وظيفه داوران است كه زنگ مجدد را در لحظه اي بزند كه سواركار در موقعيت خوبي قرار دارد .
3-3- پس از نگه داشتن زمان به هر دليلي سواركار بايست تا ايجاد شرايط مناسب جهت ادامه مسير در نزديكي مانع مذكور باقي بماند و هيات داوران نيز بايد زنك را در لحظه اي به صدار درآورند كه سواركار موقعيت مناسبي نسبت به مانع داشته باشد ( يعني سواركار در نزديكي مانعي كه نسبت به آن امتناع كرده و يا آن را انداخته است قرار نداشته باشد) . هيات داوران وظيفه اي ندارد كه زمان را در شرايط مناسب به نفع سواركار باز نمايند لذا با زدن زنگ زمان نيز باز خواهد شد .

مسير مسابقه و اندازه گيري :
1 -مسير مسابقه خط سيري است كه سواركار از دروازه شروع تا دروازه پايان طي ميكند ، اين مسير بايستي با دقت تمام بخصوص در محل گردشها اندازه گيري شود ( خط سير طبيعي كه اسب طي مي کند. از مركز موانع است ).
2- در مسابقات مهم هيات داوران بايد به همراه طراح مسير و يا در صورت امكان با ناظر فني مسابقه مسير را مجددا اندازه گيري کنند و در اين صورت هيچ گونه تغييري در زمان مجاز جايز نمي باشد .
3-در صورتي كه هيات داوران تشخيص دهد كه خطائي در اندازه گيري مسير مسابقه (پس از پرش سه نفر كه مسير را بدون نافرماني و يا افتادن طي نموده اند ) رخ داده است مي توانند مسير مسابقه را مجددا اندازه گيري نموده و مجددا زمان مجاز جديدي را اعلام کنند و زمان نفرات قبلي نيز مي بايست با زمان جديد تصحيح و محاسبه شود.
4- اگر شرايط زمين و آب و هوا مناسب باشد هيات داوران مي توانند پيش از شروع مسابقه سرعت مسابقه را تغيير دهند .
5- كل طول مسير مسابقه نبايستي از 60 برابر تعداد موانع بيشتر باشد .
6- فاصله خط شروع تا مانع اول و خط پايان تا مانع آخر بين 6 تا حداكثر 15 متر است و اين دو خط بايستي با پرچم هاي قرمز و سفيد و حروف S (شروع) و F (پايان) مشخص شده باشند .

نقشه مسير:
1- يك نقشه از مسير مسابقه كه در آن كليه اطلاعات دقيق مسير نشان داده شده است مي بايستي حداقل نيم ساعت قبل از شروع مسابقه در نزديكي ميدان تمرين نصب و همچنين يك نسخه نيز به هيات داوران تسليم شود .
2- شماره موانع به ترتيب عبور از آنها مي بايست در کنار موانع نصب شوند .
3- موانع متوالي که داراي يك شماره تكراري هستند با حروف c , b , a که در كنار آن قرار دارد ( مانند ( 8a , 8b , 8c ) مشخص مي شوند.
4- موارد زير بايد در نقشه مسير مسابقه مشخص شوند :
1-4- خط شروع و پايان .
2-4-محدوده قرارگيري موانع ، نوع موانع ( عمودي – اكسر – تريپل بار) ، شماره موانع .
3-4- نقاط چرخش اجباري .
4-4- خط سير سواركار را مي توان با يكسري خطوط شكسته نشان داد . ضمنا مسيرهاي اجباري نيز بايد با خطوط توپر مشخص شوند .
5-4- جدول داوري مورد استفاده .
6-4- موانع ، طول مسير ، زمان مجاز و محدود و يا زمان ثابت برخي از مسابقات مخصوص .
7-4- نوع موانع متوالي ( باز – بسته – نيمه باز ) .
8-4- كليه تغييرات و يا تصحيحات هيئت داوران در مورد مسير .

تغييرات در مسير مسابقه :
1- اگر شرايط طوري ايجاب كند كه پس از نصب نقشه مسير تغييري در مسير بوجود آيد ، اين تغيير بايد فقط با نظر هيات داروان انجام شود و به اطلاع كليه سواركاران شركت كننده و سرپرست تيم ها در مسابقه برسد .
2- اگر به دليل شرايط بد جوي ، نور و يا غيره متوقف کردن مسابقه ضروري باشد پس از شروع مجدد بايستي مسير و موانع به همان شكل اوليه خود باشند و مسابقه نيز از همان نقطه اي كه متوقف شده است مجددا شروع شود .
3- در موارد خاص مانند خرابي زمين مانژ و يا .......... بنا به تشخيص هيات داوران ممکن است محل يكي از موانع كمي تغيير کند .
در مورد موانعي كه امكان تغيير محل آن وجود ندارد مانند مانع آب ثابت ممكن است آن مانع از مسير مسابقه حذف شود. لذا كليه خطاي انجام شده روي آن مانع براي سواركاران قبلي نيز در نظر گرفته نخواهد شد .
( خطاي اخراج و خطاي زماني به حساب سواركاران گذاشته خواهد شد) .
4- در صورتي كه ضروري باشد زمان مجاز و محدود مسابقه پس از اعمال تغيير محل يا حذف مانع مجدد محاسبه خواهد شد .

[natasha]

ايمني در سوارکاري

ايمني در دجه اول است:ورزش سواركاري يكي از ورزشهاي پر مخاطره مي باشد و هيچ ارتباطي نيز به اندازه جثه و چگونگی رفتار اسب شما ندارد .
قابل تصور است كه افتادن از يك ارتفاع زياد ، چقدر مي تواند مخاطره آميز باشد و اين اتفاقي است كه گاهي براي بعضي از سواركاران رخ مي دهد .
تا كنون سواركاران زيادي در سراسر دنيا بعلت عدم استفاده از وسائل ايمني مانند كلاه و …. در حين سواركاري دچار صدمات غير قابل جبراني شده اند .
بسياري از سازمانها و انجمنهاي برگزار كننده مسابقات رسمي و بزرگ سواركاري ، كليه شركت كنندگان را بدون در نظر گرفتن شرايط سني و يا مسائل جانبي واداشته اند تا از وسایل ایمنی استفاده کنند. در مدارس سواركاري نيز چنين قوانيني حاكم است و هيچ هدفي بجز حفظ سلامت اسب و سواركاران ندارند و مي بايست از اين قوانين متشكر بود .
اغلب سواركاراني كه در حين سواركاري از كلاه استفاده نمي كنند دليلشان اين است كه بدون كلاه راحت ترند و يا كلاه ندارند و اين نوع برخورد با موضوع فقط يك جنبه خودخواهانه بيش ندارد و تا كنون نيز بخت با آنها يار بوده است كه اتفاق جدي برايشان نيافتاده است ولي اتفاق يك بار مي افتد و بعد از آن بايد ديد كه علوم پزشكي در رشته مغز و اعصاب چقدر پيشرفت كرده است و آيا قادر هستند كه مصدوم را نجات دهند يا خير .
امروزه بسياري از كارخانجات وسائل ورزشي ، كلاه هاي ايمني مطمئن و راحتي را ساخته اند كه معمولا در دسترس مي باشند .

چند نكته در مورد استفاده از كلاه ايمني : هميشه كلاه اندازه سر خودتان بخريد بطوري كه كاملا اندازه و متناسب با سر شما باشد ، هيچ گاه كلاه ديگران را قرض نگيريد زيرا ممكن است كه اندازه سر شما نبوده و متعاقب آن كارائي كافي را نداشته باشد .
- هميشه بهترين و پيشرفته ترين كلاه ايمني را كه در دسترستان مي باشد تهيه نمائيد ، اگر چنين امكاني براي شما وجود ندارد مي توانيد از فدراسيون مربوطه جهت تهيه اين نوع وسائل كمك بگيريد .
- هيچ گاه بدون كلاه سواركاري نکنید .
- هيچگاه بدون كلاه سوار بر اسب جوان و يا اسبي كه رفتارش قابل پيش بيني نيست نشويد .
- كلاه ضرب خورده و مستعمل خود را تعويض نمائيد زيرا آن يكبار وظيفه خود را انجام داده است و اين عمل ممكن است براي بار دوم تكرار نگردد

[natasha]

پرش با اسب :

محل جهش چيست ؟ مناسب ترين محلي را كه اسب از آن ، جهش براي پريدن از روي مانعي را شروع مي كند وبه راحتي بدون اصابت دست و پايش به تيرها و يا خود مانع ، و با صرف حداقل انرژي از روي آن با زيباترين حالت عبور مي كند ، محل جهش ناميده مي شود .

محل جهش در كجا قرار گرفته ؟ محل جهش همواره در جلوي هر مانعي متناسب با ارتفاع عرض ، يا عرض و ارتفاع آن مانع قرار گرفته است . به طور كلي ارتفاع ، عرض و يا عرض و ارتفاع با هم تعيين كننده محل جهش مي باشند . به عنوان مثال ، براي مانعي به ارتفاع 105 سانتيمتر محل جهش تقريبا 120 سانتيمتر در جلوي آن مي باشد .

بطور كلي موانع بر دو نوعند :
1- موانعي كه فقط داراي ارتفاع و يا عرض هستند ، موانع ساده .
2- موانعي كه داراي عرض و ارتفاع هستند ، موانع مركب .
تمامي انواع بقيه موانع مانند نردباني ، بادبزني و …… مشتقي از اين دو نوعند
تيرهائي كه براي ساختن موانع به كار مي روند بايد 4 متر طول و 10 سانتيمتر قطر داشته باشند و براي ساختن موانع با عرض كم نبايد طول تير از دو متر كمتر باشد .

يادآوري : اسب در صورتي ، روي دو نوع مانع ساده و مركب حالتي زيبا همراه قوس كامل بدن را به نمايش مي گذارد ، كه براي پرش از روي مانع ساده (عمودي) از محل جهش مناسب ، جهيدن را شروع كند و براي پرش از روي مانع مركب ( داري عرض و ارتفاع ) محل جهش او كمي به مانع نزديك تر مي شود .

اسب چگونه از محل جهش پرش را شروع مي كند ؟ اسبي كه به خوبي تربيت شده ، در حال حركت با گام چهار نعل منظم ، متعادل ، با تحرك كافي در حاليكه به دهنه است (گوش به فرمان) در رسيدن به مانعي ساده با ارتفاع 105 سانتيمتر حدود 180 سانتيمتري مانع در مرحله دوم چهار نعل يعني اوريب پاي داخل و دست خارج ، در محل جهش قرار خواهد گرفت .

اولين مرحله از مراحل پرش اسب:
گردن خود را به جلو مي كشد و سر را پائين مي آورد و دست داخل را در حدود 60 سانتيمتري جلوتر از دست خارج روي زمين مي گذارد . بعد ، براي حفظ تعادل گردن خود را جمع مي كند ، سر را بالا مي آورد و از فاصله 120 سانتيمتري دستهاي خود را بلند ، و آنها را جمع ، با كمك پاها كه به زير بدن كشيده شده اند و مفاصل خرگوشي جمع شده خود را جهانده و به هوا پرتاب مي كند .

يادآوري : براي عبور از مانع بيش از 120 سانتيمتري اسب ديگر سر و گردن خود را پائين نمي اندازد بلكه خود را جمع مي كند .

دومين مرحله: ، تعليق بر روي مانع (روي هوا):
اسب گردن خود را كشيده ، به پائين مي آورد تا شانه ها را آزاد كرده ، با استفاده از ستون فقرات قوس كماني شكل كاملي از سر تا به دم تشكيل مي دهد ، در حاليكه هر چهار دست و پاي او جمع و به زير بدن كشيده مي شوند .

سومين مرحله ، فرود:
اسب دستهاي خود را به جلو مي كشد ، سر را بالا مي گيرد تا مجددا متعادل شده و با چهار دست و پا روي زمين فرود مي آيد . اين محل فرود 120 سانتيمتر بعد از مانع مي باشد ، سپس سرو گردن را پائين مي كشد تا پاها بيشتر به زير كشيده شده و خود را بيشتر جمع كند . اسب ها تمايل بيشتري دارند كه روي دست چپ فرود بيايند.

يادآوري: اسب به هنگام جهش دو حركت كاملا متمايز از يكديگر انجام مي دهد
• اول ، هر دو دست با هم از زمين كنده مي شود .
• دوم ، هر دو پا ، اغلب ، روي جاي دستها از زمين كنده مي شوند . ولي ديده شده كه گاهي پا ها جلوتر قرار گرفته و نزديك تر به مانع از روي زمين جدا مي شوند .

طول و عرض محل جهش : اسبها ، براي پرش از روي هر مانعي ، از محل جهش مناسب براي همان مانع جهش را شروع مي كنند. به عنوان مثال ، براي عبور از مانعي عمودي به ارتفاع 120 سانتيمتر محل هاي جهش مي توانند بين 120 سانتيمتر تا 180 سانتيمتر باشد. پس طول محل پرش در حدود 60 سانتيمتر و عرض آن به اندازه عرض بدن اسب است . كه اين محل بايد همواره در وسط و عمود بر مانع باشد .
اسب براي جهيدن بايد بتواند هر دو دست خود را تقريبا هم زمان روي زمين قرار دهد ، يعني بايد مرحله دوم چهار نعل را كامل كرده و وارد سومين مرحله شده باشد.
پس با توجه به اين نكات اساسي ، سواركار بايد قادر باشد طول شلنگهاي اسب خود را قبل از مانع بصورتي تنظيم كرده باشد كه دستهاي اسب او به هنگام شروع پرش به درستي در محل جهش قرار گرفته باشد .

[گلچین]

از نظر تكاملي طبق يافته هاي فسيلي ، منشاء اسبهاي امروزي از پستاندار كوچكي تحت عنوان ائوهيپوس كه شباهت زيادي به روباه داشته و مربوط به حدود ششصد ميليون سال قبل ، يعني دوران ائوسن از نظر زمين شناسي است و چنين بر مي آيد كه از نظر تكاملي اسبهاي امروزي درطي ميليونها سال از اين پستاندار كوچك منشاء گرفته اند .

قد اين جانور در حدود 30 الي 35 سانتيمتر بوده و گسترش جهاني داشته است . بدن آن گرد و داراي پشتي خميده بوده و در هنگام راه رفتن از كف پنجه هاي خود استفاده مي كرده است . در اندام حركتي قدامي خود 4 انگشت و در اندامي خلفي خود 3 انگشت داشته است. حدود 13 نوع از اين جاندار در بخشهاي مختلف آمريكاي شمالي و انگلستان ، سوئيس ، فرانسه و بلژيك يافته شده است.
بنابر كشفيات بعمل آمده نه تنها طويل شده و نيز كاهش تعداد تدريجي اندامهاي حركتي اسب استنباط مي شود ، بلكه تغييراتي كه بصورت طولاني شدن گردن و جمجمه همراه با تغيير عادات چرا كردن ( مانند خوردن ميوه هاي آبدار كه در بالاي سطح زمين رشد مي كنند ) به رژيم علف خواري ( خوردن علف هاي خشبي و سخت از سطح زمين ) ايجاد شده را مي توان بر گرفت . گرچه اولين فسيل يافت شده از ائوهيپوس به ثبت رسيده است ، ولي به جرات مي توان گفت كه اين جانور كوچك اندام از يك دودمان اصلي پستاندار كه داراي 5 انگشت بوده تكامل يافته است . پس از گذشت ميليونها سال انواع تكامل يافته اين حيوان ( حدود 57 ميليون سال ) بنام تك سميان دوران پليوسن تحت نام پليوهيپوس شكل گرفت اند .

يافته هاي باستان شناسي در ايران توسط آقاي ماكنم ، يكي از معاونان دومرگان باستان شناس معروف ، فسيل يك نوع اسب تحت عنوان هيپاريون در سال 1904 ميلادي در ناحيه مرزه چال مراغه بدست آمده است كه مربوط به اواخر دوران سوم زمين شناسي يعني پليوسن و قبل از فوارن آتشفشان سهند ( بيش از يك ميليون سال قبل ) مي باشد .

با آغاز دوره يخبندان در كره زمين و تغييرات جوي انواع مختلف پليوهيپوس مهاجرتهاي گسترده اي به قاره هاي قديم ( آسيا ، اروپا و آفريقا ) آغاز كردند . بنابر دلايلي كه هنوز روشن نيست قاره آمريكا بطور ناگهاني و پس از قطع ارتباط آن با قاره هاي قديم ، از وجود پليوهيپوس پاك گرديد. انواع مختلف پليوهيپوس در طي مهاجرتهاي خود در بخشهاي آفريقا و اروپا و آسيا پراكنده شدند و منشاء انواع مختلف گور خر ، خر و چهار تيپ از اجداد اوليه اسبهاي امروزي گرديدند . بنابر اين اسبهاي امروزي داراي چهار جد اوليه هستند و از نظر تاريخي فلات ايران منطبق بر محدوده جغرافيائي پراكندگي دو نوع از انواع چهار گانه اين اجداد محسوب مي شود . اسبهاي نژاد تركمن و كاسپين موجود در اين سرزمين پس از گذشت قريب به يك ميليون سال از پيدايش آن دو نوع اجداد اوليه اسب ، هنوز بعنوان شبيه ترين اسبهاي موجود در جهان به اجداد فوق محسوب مي شود و مورد توجه خاص جهانيان و پژوهشگران قرار گرفته است .

روند تکاملي اسب در مشرق زمين
ايران يا همان پارس يکي از شاخص ترين اقوام مشرق زمين بود که در روند تکاملي اسب شرقي نقش داشت . در شمال شرقي اين ناحيه سه زيرگونه از اسبهاي وحشي وجود داشتند که مبناي تکامل اسبهاي شرقي محسوب مي شوند. اين اسبها عبارتند از : اسب هاي لاغر و باريک اندام ترکمن . اسب هاي متوسط القامه سکائي و اسبهاي کوچک اندام کوهستاني که دليل اثبات آنها فسيلهاي کشف شده در اين مناطق مي باشد . اين اسبها امروزه نيز وجود دارند و با نامهاي ترکمن - يابو و اسبچه خزر شناخته شده هستند. پراکندگي و توسعه جمعيت اسبچه خزر را مي توان در وسعتي از گپه داغ در رشته کوه البرز تا کوههاي زاگرس مشاهده کرد . اين اسب جزء اولين اسبهاي رام شده توسط سومري ها ( خوزستان امروزي ) محسوب مي شود و در زمان پادشاهي اشکانيان و ساسانيان اين اسب در خدمت انسان بوده است تا اينکه به مرور زمان از صحنه روزگار محو شد .در سال 1965 مجددا اين گونه از اسبها در گله هاي نيمه وحشي سواحل درياي خزر ديده شدند که مي توان اين امر را يک بازگشت ژنتيکي تلقي کرد.متعاقب اين کشف تلاشهائي جهت ازدياد نسل اين اسبها صورت گرفت.
در بين سالهاي 1965 تا 1993 تعداد 30 راس از اين اسبچه ها صادر و تعداد 1200 راس نيز در انجمن بين المللي اسبچه خزر ( واقع در انگلستان ) ثبت شدند. در کشورهائي همچون : انگلستان – آمريکا – زلاندنو – فرانسه – سوئد – نروژ و ايران نيز چنين انجمني وجود دارد اسب سکائي داراي پراکندگي و توسعه جمعيتي است که محدوده آن از شمال شرق ايران شروع شده و تا سيبري در شمال و از غرب تا اروپاي شرقي ادامه دارد . اگرچه امروزه تعداد کمي از اين اسبها باقي مانده است اما به استناد تحقيقات دکتر Gus Cochran اين تعداد خالص مي باشند . به احتمال قوي مي بايست گله هاي بزرگي از اين اسبها با همان مشخصه هاي خوني در قزاقستان وجود داشته باشد ولي تا کنون هيچگونه مطالعات ژنتيکي براي اثبات اين امر بر روي آنها صورت نگرفته است . در ايران باستان از اين اسبها براي باربري و حمل و نقل استفاده مي شد . پراکندگي و توسعه گله هاي اسب ترکمن شامل محدوده اي است که از ساحل شرقي درياي خزر شروع شده و تا دامنه هاي شمالي البرز ادامه دارد و از کپه داغ تا کوههاي تيان شان نيز گسترش يافته است . در تمامي اين مناطق اين اسبها داراي همان مشخصه هاي فيزيکي و ساختار اندامي مي باشند که در اسبهاي ترکمن امروزي قابل روئيت است . يعني اندام باريک با ساقهاي بلند از طرف ديگر حجاري هاي موجود در قزاقستان و نقاشي های سبو ها و تنگهاي يوناني مبين اين موضوع می باشد . زمان دقيق اهلي شدن اين گونه از اسب کاملا مشخص نيست . اما از نمونه هاي استخواني کشف شده قدمتي معادل 1600 سال قبل از ميلاد مسيح را در مصر و 1000 سال قبل از ميلاد را در يونان نشان مي دهد.
فراواني گله هاي اين نوع اسب در زمان قديم چشمگير بوده ولي امروزه تعداد بسيار کمي از آنها باقي مانده است. در زمان پادشاهي داريوش ساليانه تعداد 30000 راس از اين اسبها به ممالک ديگر صادر مي شد که اين تعداد امروزه به 400 راس در سال تقليل يافته است . يکي از عمده ترين دلايل اين انقراض را مي توان وارد کردن اسبهاي ترابرد و عدم شرکت اسبهاي ترکمن در مسابقات اسب داواني دانست . اسبهاي ترکمن در حقيقت اجداد اسبهاي تيزتک و چالاک امروزي مشرق زمين هستند Dendogram ها بيانگر اين واقعيت هستند که اسبچه خزر اولين جد اسبهاي مشرق زمين بوده است و بعد از آن اسبهاي يابو و ترکمن قرار دارند . بعد از اين سه تيره - اسبهاي کرد را مي توان پدر اسبهاي دو خون مشرق زمين محسوب کرد . در زمان قديم اين اسب ( اسب کرد ) بنام هاي : آشوري – Nisaean - پارتي – ساساني و ..... معروف بوده است آنطور که مي گويند اسب عرب پارسي بعد از اسب هاي بدوي عرب بوجودآمده است. اسبهاي دو خون شرقي تلفيقي از اسبچه خزر – يابو و اسب ترکمن مي باشند. در يک تقسيم بندي ژنتيکي که در مقياس 1 به 10 صورت گرفته است يابو داراي 9 شاخص ژنتيکي و اسبچه خزر و ترکمن داراي 8 شاخص مي باشند.

در نمودار بالا اسب ترکمن و اسب استپ هاي روسيه داراي يک رتبه هستند . خط ارتباطي که از ترازهاي اسب بومي پارسي – ترکمن و اسبهاي استپهاي روسيه رسم شده است مستقيما به ترازهاي اسبهاي امروزي يعني يابو – ترکمن و اسبچه خزر متصل مي شوند . اسب کرد داراي رتبه بالاتري نسبت به اسب عرب و اسب پارسي مي باشد . به رغم مشکلات بالقوه اي که در امر نشانه گذاري ژنتيکي وجود دارد در يک Dendogram قابل قبول مي توان مبناي اسبهاي تاريخي را مشخص کرد.

در نمودار شماره 1 (بالا) 6 شاخه اصلي وجود دارد .در داخل اين چارت اسب عرب يک گروه فشرده را به خود اختصاص داده است . اسبها کرد و آخال تکه مستقلا داراي يک شاخه هستند . اسبچه خزر مبناي زير گروهي است که يابو و ترکمن را شامل مي شود . اين گروه در حقيقت اجداد اسبهاي مشرق زمين هستند و اسبچه خزر داراي قدمت بيشتري نسبت به سايرين است .

اسب اصیل ( عرب )
در غرب به نام عرب و در ناحیه ایران به اصیل منسوب است . نه تنها نژاد اجدادی را حفظ کرده Koheilan Hamdani, Obayan, Saglavi, Hadban و غیره بلکه ویژگی های اصیل خود را حفظ کرده که این نژاد را در جهان مشهور ساخته است . زیبایی ، زیرکی و بالاتر از این ها شجاعت بنیه که با یک ملایمت طبیعی ترکیب شده . بجای توجه به ویژگی ظاهری اش باید توجه بیشتری به توانایی اش بشود . به خاطر دلائل بالا غربی ها علاقه زیادی برای بدست آوردن ذخیره اسب اصیل ایرانی دارند . جامعه جهانی اسب یکی از ارزیابی هایش سرعت در پخش پرورش این اسب است .

اسبچه خزر
این اسب کوتاه ، زیبا و تمیز است . این اسب مینیاتور اسب عرب است و برای جوانان در نمایش پرش و مسابقه سرعت ارزش زیادی دارد . حکاکی سنگ های قدیمی و اکتشافات باستان شناسی این حقیقت را می گوید که اسبچه خزر درواقع اولین اسبی بود که در خاور میانه استفاده می شد . این اسب در خارج از خاور میانه هم موفق بوده و الان در برمودا ، انگلیس و نیوزیلند پرورانده می شود .

کرد
شبیه اسب اصیل است . اسب کرد با نام های مختلف شناخته می شود . اختلاف در پرورش دادن و خصوصیات ظاهری است . این اسب به نام های jaff _ afshar _ sanjabi و غیره خوانده میشود . نوع jaff در مینیاتورهای ایرانی وجود دارد و احتمالا ً نسبت خویشاوندی با اسب اصیل دارد . در نژاد های دیگر اسب کردی روی هم رفته یک اسب جمع و جور قوی نشانه هایی از امکان به وجود آمدن از اسب جنگی به نام nisaeam وجود دارد که توسط تاریخ نویسی به نام Greek ذکر شده است . این اسب برای مسافت های طولانی و مناطق کوهستانی بسیار خوب است . اسب کرد همچنین همچنین توانایی حمل بار سنگین را دارد .

Thourouhgbred ایرانی
پرورش اسب ایرانی Thourouhgbred درایران با کیفیت بالای نریان و مادیان آغاز شد . توجه و مراقبت در سایه یک مدیریت فنی در پرورش آنها امید یک آینده نوید دهنده است . این مطلب را می توان درحظور این اسب در مسیر مسابقه دید .

ترکمن
در تطابق با واقعیت تاریخی ، کشفیات باستان شناسی و تحقیقات ، اسب ترکمن یکی از اولین اسب هایی بوده که در ایران برای اهداف خاصی پرورش و گسترش یافته است . در ابتدا برای تاخت و تاز استفاده میشد . این اسب لاغر و بلند و به طور ظریف خلق شده است . دارای سرعت و استقامت است که این اسب را برای مسیر مسابقه ایده ال کرده است شبیه اسب اصیل و کرد است . ترکمن همچنین دارای چندین شاخه است . بهترین نام برای آن akhal _ take و yamut است . یک دورگه thoroughbred و ترکمن اسبی مناسب برای مسابقه و نمایش پریدن است .

منبع : گیل ایران

[گلچین]

اسب بومی ایران
این اسب در تمام قسمت های ایران وجود دارد . اندازه و ساختار این اسب در تطابق آن با منطقه ای که در آن پرورانده می شود فرق می کند . روی هم رفته آنها خیلی بزرگ نیستند . هنوز قوی و محکم و همچنان ثابت قدم و بی لغزش هستند . برای قرن ها این اسب تمام کارهای سخت و طاقت فرسا را انجام می داد و برای کشیدن ارابه و حمل کردن بارهای سنگین استفاده می شد . اسب مدرن ( ( Equus Caballus به خانواده اسب (Equidae ) که شامل گورخر، الاغ و اسب می شود ، تعلق دارد و تمامی این گونه ها از نظر ظاهر فیزیکی به یکدیگر شباهت دارند . آنچه که موجب شگفتی و حیرت بسیاری را فراهم کرده آن است که خانواده اسب عضو راسته Perissodactyla است و این نشان می دهد که اسب نسبت نزدیک با کرگدن دارد . اسب امروزه از نظر ارتفاع ، وزن و شکل بسیار متغیر است . اسب های بارکش 18 تا 19 دست ( پهنای کف دست ) ارتفاع دارند و وزن آنها به 900 تا 1000 کیلو گرم می رسد . این اسب ها دارای استخوان بندی درشت ، نیرومند و پرقدرت می باشد . در مقابل این اسب ها ، اسب های کوچک نمایشی هستند که بلندی آنها فقط 7 تا 8 دست است و وزن آنها بیشتر از وزن یک سگ با اندازه متوسط نیست . این قبیل اسب ها ظاهری بسیار آراسته و تمیز دارند و تقریباً لطیف و ظریفند . اسب تفریحی (pleasure horse ( بین این دو گونه است . بلندی آن بین 14 تا 16 دست و وزن آن 300 تا 590 کیلو گرم است و تصویر یک قهرمان واقعی است که ار سرعت و قدرت لازم برخوردار است . یک اسب اصیل می تواند مسافت 1600 متر را با سرعت متوسط 64 کیلومتر در ساعت طی کند . در حالی که یک اسب کوارتر Quarter )) آمریکائی می تواند فواصل کوتاه را با سرعت متوسط 72 کیلومتر در ساعت بپیماید . اسب های نژادهای مختلف را می توان برای بازی در سیرک تربیت کرد مانند اسب های هنرمند بالت یا اسب های کوتوله فیلمها .
اسب مدرن ( ( Equus Caballus نیز ساعات بسیاری را در مسیر های دایره وار و خسته کننده آسیابهای نیشکر و غلات طی می کند ، میلیون ها جریب زمین های کشاورزی را شخم زده ، ملل مختلف را برای نبردها بر پشت خود حمل کرده . آمیختگی مناسب و شایسته خصوصیات روانی ، فیزیولوژیکی و فیزیکی اسب ، این حیوان را قادر ساخته که با نیازمندی ها و خواسته های بشر که احتیاج به سرعت ، قدرت ، شکیبائی ، قدرت تهاجم و یورش ، استقامت ، هوشیاری و برخورداری از حافظه قوی دارند ، تطبیق دهد . در گذشته ، اسب به عنوان منبع گوشت ، شیر ، گرما و رفاقت برای جنگجویان بی پناه و سرمازده بوده است .
ویژگی های جسمی
اسب ها حیواناتی بزرگ و چابکند و به دندان های تیز و محکم مجهز هستند . آنها دارای چهار پای قوی اند و هر یک از پاها یک سم سخت و محکم دارد .اسب ها بسیار قوی تر و نیرومند تر از انسان ها هستند. بنابر این اگر بخواهیم آنها را تسلیم خواسته ها و نیازهای خود کنیم لازم است نیازهای روانی آنها را خوب بفهمیم . برخی از نیازهای اولیه مانند گرسنگی ، ترس و جمع گرایی و گروه دوستی در این حیوان ، می توانند انگیزه تربیتی برای انسان باشند . اسب ، گرچه در میان حیوانات اهلی باهوش ترین نیست ، اما از حافظه بسیار قوی برخوردار است و از این بابت در میان تمام جانوران ، پس از فیل مقام دوم را دارد . اسب درست در مانند اجداد خود در میلیون ها سال پیش در مقابل خطر از خود واکنش نشان می دهد . اولین واکنش اسب در مقابل خطر، فرار است . اگر این واکنش موثر واقع نشد ، با لگد زدن ، گاز گرفتن و ضربه زدن با پاهای جلو از خود دفاع می کند . اسب بر خلاف ما قادر به درک و تشخیص رنگ ها نیست و حتی ممکن است قادر به دیدن اشیاء در فاصله بیش از 360 متر نباشد . اسب دو تصویر جدا از هم را یکباره می بیند یکی را با چشم راست و دیگری را با چشم چپ . اسب اب بالا و پایین آوردن سر خود اشیاء را در کانون چشم های خود متمرکز می کند . مردمک چشم اسب بر خلاف مردمک چشم ما قادر به حرکت و جابجایی برای تمرکز بر روی اشیاء نیست . حس شنوایی اسب تکامل یافته و تیز است . اسب می تواند خانه اش ، چراگاهش و دوستانش را با بوییدن آنها به خوبی تشخیص دهد . اسب می تواندهر گونه شیء یا حیوان بیگانه را با حس بویایی خود ارزیابی کرده و تشخیص دهد که آیا خطرناک است یا بی خطر . اگر حس بویایی حافظه اسب را به کار انداخته و به یاد آورد که آن شیء یا حیوان ناآشنا زمانی باعث هراسش شده است از آن شیء یا حیوان می گریزد یا به آن حمله می کند. حس لامسه اسب نیز قوی است . اسب بدلیل برخورداری از گیرنده های لامسه به راحتی قابل کنترل است . بخصوص نواحی بینی ، دهان ، گوش ها ، گردن ، جدوگاه و دنده هایش بسیار حساسند .
رفتار شناسي اسب
بنظر مي رسد گله هاي رميده و يا در حال چراي اسب نقاشي شده در دشت هاي دور دست ، آنچنان قرابتي با اسبهاي اهلی درون اصطبلها كه ايام را به خوردن ، كاركردن و يا چريدن در پادكها مي گذرانند را نداشته باشند . علي رغم اينكه تا چه اندازه اين اسبها اهلي و رام شده باشند، اعمال و رفتارشان را از اجداد وحشي خود به ارث برده و حفظ كرده اند . عوامل محیطی مانند رعد و برق ، باد و نزولات آسمانی بر چگونگی رفتار اسب اثر می گذارد .تغییرات فشار هوا در میان این عوامل بیشترین تاثیر را دارد . اسب ها قادرند بالا و پایین آمدن فشار هوا را درک کنند . رفتار و واکنش اسب ها در روزهایی که هوا منقلب و متغیر است با روزهایی که هوا آرام است ، کاملا ً متفاوت می باشد . اگر با اسب سر و كار داريم بايد بر رفتار او اشراف داشته باشيم تا از واكنش هاي او در قبال محرك هاي خاص آگاه بوده و زبان گوياي اندام او و اصوات هشدار دهنده اش را هم بدانيم . عمده دليل بر اين آگاهي ، ايمني است براي اجتناب از هر گونه خطر و يا آسيب احتمالي. ديگر ويژگي اين آگاهي حفظ سلامت جسم و روان اوست كه به موقع از بيماري و يا ناخشنودي او مطلع شده در پي رفع آن برآييم .
روش طبيعي زندگي اسب
امروزه گله هاي اندكي آنهم در دور افتاده ترين نقاط كره زمين به زندگي ادامه مي دهند . در اين روش زندگي طبيعي و آزادانه ، آنها چراگاهها ، سبزينه زارها ، بوته زارها را براي پيدا كردن آب و غذا درمي نوردند . زندگي در گله حافظ امنيت آنها است و اين گله را سيلمي برتر محافظت مي كند و احتمال خطر قريب الوقوع را هشدار مي دهد . گروهی از اسب ها که به صورت جمعی در چراگاه به سر می برند ، معمولا ً توسط یک مادیان سالخورده هدایت و رهبری می شوند . این مادیان نقش رهبر یا مدیر گروه را دارد و بقیه گروه حتی اسب نر از آن تبعیت می کند . اما در فصل جفت گیری در این قانون استثناء به وجود می آید . در این فصل اسب نر نقش محافظ و رئیس گروه را به عهده دارد . اسب وحشي بايد واكنش هاي سريعي داشته باشد تا بتواند به زندگي ادامه دهد . كره هاي نو زائيده شده بايد به سرعت سرپا بايستند تا اگر گله رميد ، آنرا همراهي كنند . اسب فقط به هنگامي كه گير مي افتد با لگد ؤ سر دست زدن و يا گاز گرفتن به دفاع بر مي خيزد. ضامن تنازع بقا در اسب شنوائي خوب ، ديد وسيع و سرعت در فرار به هنگام لزوم است . هنوز هم بسياري از ويژگي هاي و غرايز اسب هاي وحشي در اهالي هاي امروزي به چشم مي خورد براي اطلاع از واكنش هاي خاص اسب بايد اين غرايز و ويژگي را بشناسيم .
وجوه تمايز – مشخصات
اسب داراي وجوه تمايز و مشخصاتي است كه بخشي از طبيعت او هستند . رفتار و روش متمايز زندگي اش او را از ساير موجودات متمايز مي كند .
اجتماعي بودن
اسبها به زندگي در كنار يكديگر و گاهي در كنار ديگر حيوانات نيازمندند. از زماني كه اسبها به وسيله شكارچيان شكر مي شدند. زندگي گله وار امنيت آنها را ضمانت مي كرده است چرا كه تعدد ، شانس بقاء را بيشتر كرده ، امنيت بخش بوده و فرار را تسريع مي كرده است . ممكن است در اغلب اوقات اسبها را در حال نزاع و درگيري با يكديگر ببينيم . كه اين ناشي از خصيصه اجتماعي بودنش است و تنهائي او را خمود و كج خلق مي كند . اگر اسبي در محوطه اي محصور به تنهائي رها شود ، به وضوح ديده مي شود كه سرآسيمه و شيهه كشان به اين طرف و آن طرف دويده و حتي از نرده ها مي پرد تا خود را به ديگران و در كنارشان برساند . بعضي از اسبها از بودن در كنار حيواناتي مثل گاو و گوسفند هم راضي به نظر مي رسند ولي به ندرت تنهائي را دوست دارند . اين خصيصه اجتماعي بودن ، گاهي موجب دردسر سواركاران سوار بر اسب هاي جوان و يا به خوبي تربيت نشده مي شود. ممكن است اسب ميل به سواري دادن نداشته و يا سوارآنچنان قاطع نباشد كه او را وادار به ترك گروه و يا خروج از محوطه اصطبل نمايد . از طرف ديگر ممكن است از اين خصيصه در جهت خواسته سوار بهره برداري كرد ، يعني جواني نه آنچنان مشتاق را سوار بر اسبي پير و آموخته به حركت در مسيري از مسابقه پرش واداشت .
پرسه زني
اسب ها در طبيعت به دنبال غذا از مرتعي به مرتع ديگر پرسه زده و چرا مي كنند. بيشتر اسب ها امروزه در حصارها نگهداري مي شوند ولي اين خصيصه را همچنان حفظ كرده اند. ممكن است اسبي در حال چريدن در محلي ناگهان به محل ديگري نقل مكان كند. نكته جالب ، غريزه ميل به منزل است كه در اسبهاي اهلي همچنان به قوت خود باقي است . چه بسا اتفاق افتاده كه اسبي رم كرده باسوار يا بدون سوار راهي منزل شده و حتي اگر سوار راه را گم كرده باشد اسب او را به طرف آن رهنمون كرده است . اسبها هميشه با شلنگهاي كشيده تري به طرف منزل حركت مي كنند.
چرنده
اسب چرنده ايست كه از هر نوع سبزينه اي تغذيه مي كند . او در 24 ساعت بين 16 تا 20 ساعت بطور پيوسته و كم كم مي چرد و زمان استراحتش كوتاه است . اين نحوه چراي كم كم ، پيوسته خوردن ناميده مي شود كه در اين صورت نحوه تغذيه اسبهاي اهلي كه علوفه مخصوص و در دفعات خاص چرانده مي شوند با اين غريزه متفاوت است . اسب هیچ الگویی برای چرا ندارد و اگر هوا مطبوع و مناسب باشد ، تا جائی که وقت اجازه دهد ، بی وقفه چرا می کند . اگر اسب را در یک اصطبل انفرادی یا حصار محدود و محصور نمایید ، براحتی به یک یرنامه غذائی خاص خو می گیرد و اگر این عادت را از آن بگیرید ، رفتارش تغییر می کند .
ساز و كار دفاعي
بيشتر واكنشهاي اسبها بازتاب اين حقيقت است كه آنها قرباني شكارچيان بوده اند. وسيله دفاعي آنها به ترتيب اولويت فرار و سپس جنگ است. اولين واكنش فرار است و در صورت گير افتادن به لگد پراني ، جفتك اندازي و الاكلنگ و سردست زدن مي پردازند ، كه در اين حالت از ضربات دست همانند پا استفاده مي شود .
كنجكاوي
اسبها شديدا كنجكاوند و اغلب براي كشف غير معمول ها به اين طرف و آنطرف سر مي زنند ، از اين خصيصه مي توان براي به دام انداختن اسبهاي دست نيافتني در مزارع استفاده كرد .
قانون سلسله مراتب
به طريق اولي اسبها آزادي خواه نيستند و به همين دليل به هنگام زندگي آرام و در صورت هجوم دسته اي گرگ وقت را براي شور درباره فرار كردن يا نكردن تلف نمي كنند. در اين حالت به تبعيت از رهبري سيلمي قالب ، پا به فرار مي گذارند. اين سيلمي محافظ گله و راهنماي آنها به طرف آب و علوفه است . در بيشتر اوقات اين نقش رهبري را براي اسبهاي اهلي ، انسان عهده دار مي شود. در گله اسبهاي وحشي سيلمي و يا ماديان قالب عهده دار رهبري است كه اين رهبريت تحت قانون اطاعت از برتر يا سلسله مراتب قدرت صورت مي پذيرد و براي عهده دار شدن اين نقش قدرت و قاطعيت نقش اساسي ايفا مي كند .قانون اطاعت از برتر يا سلسله مراتب برداشته شده از قانون حاكم بر جوامع ماكيان هاست كه با نوك زدن به يكديگر برتري خود را به رخ كشيده و ضعيف تر تسليم شده و تمكين مي كند.
تقليد
اسبها از يكديگر تقليد كرده و از همين طريق عادات بد از قبيل تيك و اين پا و آن پا كردن را فرا مي گيرند . اسب ها براحتی رفتار های نا پسند را فرا می گیرند . آنها حالات و رفتار یکدیگر را تقلید می کنند . ثمره این تقلید اسب های افسار کش ، لگد زن ، گاز گیر و هواخور است . این رفتارها بسیار نامطلوب و ناپسند هستند و شما می توانیم با درک صحیح روحیه و روان اسب و تربیت مناسب آن از بروز این عادات زشت پیشگیری نمائید .
حافظه قوي
حافظه اسب به خصوص در مورد تنبيه ها دردناك بسيار قوي است . اگر در مقاطعي از طول عمر تربيتي با او بد رفتاري شود ، در شرايط مشابه او تبديل به موجودي ناخوشايند خواهد شد و بنابراين خوش رفتاري با او از همان بدو شروع به كار و نوجواني داراي اهميت بسزائي است .
غرايز
اسبها داراي رفتارهاي غريزي قوي اي هستند . اين غرايز ارثي اند ، كه بصورت بازتاب هاي احساسي به شرائط و عوامل تاثيرگذار تجلي مي كنند . اين بازتاب ها را مي توان در اندام يا بيني آنها مشاهده كرد. در فضاي باز اسب ترسيده رم ميكند. او به سرعت به دور خود مي چرخد و بعد فرار مي كند . گاهي ديده مي شود كه پديده اي باعث فرار او شده او رميده و سپس بازگشته و به آن خيره شده است. اگر پديده آنچنان تهديد كننده نباشد . او با سر به پائين كشيده شده و فرنه كنان در حاليكه همچنان خود را آماده فرار كردن نگه مي دارد ، به موضوع نزديك مي شود . در حال سواري ممكن است صدائي و يا حركتي ناگهاني اسب را به جهيدن به طرف مخالف آن وادارد كه اگر خطر ادامه داشته باشد ممكن است به سرعت چرخيده و رم كند. در اصطبل اسب تا حد ممكن خود را از موضوع مورد ترس دور نگه مي كند و به گوشه اي از آن پناه مي برد. سر را بالا ميگيرد ، مورد ترسناك را با چشماني از حدقه درآمده و خيره مي نگرد ، پره هاي بيني باز شده و فرنه مي كند ، گوشهايش سيخ و جنبنده اند تا هر صدائي را با سرعت بشنوند. بدن خود را در امتداد موضوع ترسناك نگه داشته و تا مي تواند آن را بالا كشيده و عضلات خود را منقبض مي كند .

عصبيت
سر را بالا گرفته چشمان را از حدقه بيرون زده و هوشيارند. پره هاي بيني باز شده و فرنه مي كشد يا صدائي خرخر گونه از بيني خارج مي كند. گوشهاي سيخ ، جنبان و حساسند. اندام كشيده شده و منقيض آماده فرار. اسب ممكن است بلرزد ، رعشه بگيرد و يا عرق كند. ضربان قلبش تندتر مي شود و به تناوب پهن مي اندازد.
خشم
اسب عصباني سرش را كمي پائين مي گيرد . گوش ها را به عقب مي خواباند. گردن را به جلو مي كشد. چشمان تنگ مي شوند ، لب ها را براي نشان دادن دندان ها از هم باز مي كند. حالت پرخاش جويانه به خود مي گيرد و عقب خود را به طرفين مي چرخاند. ممكن است سعي كند لگد زده و يا گاز بگيرد.

درد
ضربات دردناك اسب را مي رماند . اگر گير بيافتد ، گردنش افراشته چشمان تنگ و ممكن است سردست زده لگد بزند و يا گاز بگيرد . مهمترين بازتاب ضربه هاي دردناك ماندگاري و خاطره ناخوشايند آنست كه ممكن است نه فقط رم كند بلكه با الاكلنگ و يا سردست زدن سوار را به زمين بزند. الاكلنگ واكنشي است در قبال خطري از پشت ، كه ممكن است ناشي از پريدن گرگي درند بر پشت اسبي بوده باشد. الاكلنگ را مي توان نشاني از شادي يا هيجان هم دانست .
خوشنودي
اسب در اين حالت در آرامش كامل و راحت ، عضلاتش شل ، پوستش شفاف است . گوشهايش به آرامي در جستجوي صدا مي جنبند.

ناخشنودي
اسب در اين حالت در خود فرو رفته ، خمود ، بي روحيه ، بي حال است و يا برخوردي خصمانه دارد. سرش پائين ، چشمان بي حال و نگاه خسته ، گوشها افتاده و پوستش كدر است . ادامه اين حالت اسب را به ناهنجاري هاي درون اصطبل و يا پرخاش جوئي مبتلا مي كند.
توجه جلب شده
گردن كماني ، پره هاي دماغ گشاد ، گوشها جنبان ، بدون انقباض ، چشمان براق ، پوزه به جلو كشيده شده و كنجكاو .
هيجان زده
سر بالا گرفته مي شود ، تنفس تند ، پره هاي بيني باز و فرنه كنان ، گوشها سيخ و چشمان براقند. اسب ورجه ورجه كرده و احتمالا الاكلنگ مي كند ، بدن هوشيار ، دم سيخ و ممكن است عرق كند .
شرارت
گوشها به عقب ولي نه كاملا خوابيده ، چشمان تنگ با نگاههاي معني دار ، پره هاي دماغ بسته ، اسب ممكن است لگد گاوي و يا از عقب بزند .

بازيگوشي
ممكن است با دست زمين را بكند . به سرعت حركت كرده ، دويده شلنگاهيش كوتاه باشد و الاكلنگ كند كره ها بيشتر بازي مي كنند ولي اسبهاي مسن هم گاهي از بازيگوشي غافل نيستند.
هوشياري
گوشها سيخ و جنبان ، چشم ها شفاف و هشيار ، بدن بدون انقباض ولي آماده است .
نبرد بر سر قلمرو
ممكن است ، با گردن كشيده شده ، به پائين باشد و يا با گردن كماني به بالا نگه داشته شود. دندان ها ممكن است نمايان و لب ها تهديد كننده باشند ، گوشها كاملا به عقب خوابيده ، چشمها تنگ و تهديد كننده . بدن كشيده و تهديد كننده ، گاهي با دست زمين را مي كنند . يا عقب خود را به طرفين مي چرخانند و آماده لگد زدن هستند .
اصوات
صداي اسب مي تواند مبين احساسات دروني او و يا عملي باشد كه در شرف انجام آن است .
شيهه: براي دعوت اسب هاي ديگر و يا وسيله ايست براي جلب توجه ، اغلب اين صدا به هنگام جدا شدن كره از مادر شنيده مي شود .
شيهه ملايم : اين نوع صدا به هنگام هيجان و يا ايجاد تنشي شنيده مي شود .
هرهر: دعوت از اسبي در نزديك . اظهار آشنائي با شخص نزديك شونده و اظهار خوشحالي . به خصوص به هنگام دادن خوراك لذيذ.
صداي خارج شده از دماغ: نشان دهنده هيجان ، خوشحالي است . ممكن است به عنوان اولين علائم ترس هم شنيده شود و يا اسب خواسته باشد دماغ خود را تميز كند .
شيهه جيغ مانند: نشان دهنده خشم ، پرخاش جوئي ، ترس و درد است .
فرنه: به هنگام تعيين قلمرو و بو كردن پهن به گوش مي رسد.

جيغ: صداي ماديان به هنگام فحلي و كره ها به هنگام بازي است و ممكن است مادياني به هنگام تنبيه كره اش هم اين صدا را خارج كند .
آه: صدائي كه مي تواند نشان دهنده رضايت كامل و يا خستگي باشد .
سواركاران ، پرستاران و اسبداران پس از مدتي كه با اسب سر و كار داشته باشند با اين صداها به خوبي آشنا شده و آن را به عنوان زبان و بيان اسب تلقي مي كنند . به عنوان مثال مراقبي با شنيدن صداي جيغ از داخل پادوك اطمينان پيدا مي كند كه درگيري اتفاق افتاده است .
تغذیه
اسب حیوانی تک معده ای و غیر نشخوار کننده بوده ولی وجود روده کور در دستگاه گوارش که نقش تخمیر کننده دارد حیوان را قادر ساخته تا از جیره غذائی که حاوی فیبر زیادی باشد نیز استفاده کند . معمولاً اسب در چرای آزاد روزانه مقدار زیادی مواد خشبی را هضم و جذب می کند . حم کم معده اسب در مقایسه با بقیه حم دستگاه گوارش ( 8 درصد ) مقدار غذای مصرفی حیوان را محدود ساخته است . به عنوان مثال حیوان در هر وعده غذائی بیش از 25/2 کیلوگرم مواد دانه ای را نمی تواند بخورد . محتویات معده تحت تاثیر ترشح اسید معده به روده تخلیه شده و در اثر صفرای مترشحه در روده کوچک قلیایی میگردد . اسب در چرای مداوم روزانه 114 _ 95 لیتر بزاق ترشح کرده که این محلول بافری به عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش کمک کرده و PH مناسبی را برای تخمیر مواد غذایی در انتهای دستگاه گوارش تامین می کند . در اسب معده و روده کوچک دارای ساختار هایی بوده که بخش اعظم پروتئین ، نشاسته ، چربی ، ویتامین ها و مواد معدنی موجود در مواد خشبی و کنسانتره هضم و جذب می گردند . با این حال چون زمان عبور مواد غذائی از روده کوچک سریع و تقریبا ً 3 _ 1 ساعت می شود . کیفیت و قابلیت هضم کامل مواد غذائی زیر سوال می باشد . ویتامین های محلول در چربی و مواد معدنی مثل کلسیم منگنز ، روی و سلنیوم در روده کوچک جذب می شوند و مواد غذائی هضم و جذب نشده جهت تخمیر و جذب و دفع ، وارد بخش انتهائی دستگاه گوارش می شوند . دستگاه گوارش اسب به علت دارا بودن ارگانیزم هایی در روده کور و روده بزرگ ، قابلیت جذب و توان استفاده ازفیبر های گیاهی را دارد. گنجایش ( 30 لیتر ) و شکل روده کور و عبور آهسته مواد به آنزیمهای مترشحه از تک یاخته ها و باکتری ها فرصت می دهد تا هضم مواد فیبری را تسریع گردانند . محصولات فعالیت میکروبی شامل اسید های چرب فرار ، آمینو اسید ها ، ویتامین های گروه B ، گاز و گرما می باشد . بخش انتهایی دستگاه گوارش محل جذب آب و فسفر و بازجذب سدیم و کلروپتاسیم است . زمان عبور مواد غذائی از لوله گوارش تقریبا ً 50 ساعت بوده که ارتباط مستقیمی با مقدار سلولز و لیگنین موجود در مواد خشبی دارد.

دستگاه گوارش به ترتیب از بخش های زیر تشکیل شده است.

۱-دهان: با لبها آغاز و به حلق ختم می شود و در آن زبان و دندانها قرار داشته و غدد بزاقی با ترشحات خود به عنوان اولین عامل شیمیایی به هضم کمک می کنند.


۲-حلق: یک سوراخ به سمت دهان، دو سوراخ به سمت بینی، یک سوراخ به سمت مری،یک سوراخ به سمت هنجره و دو سوراخ به سمت گوش دارد.

. .

۳ -مری: از سه ناحیه دهانی، گردنی و سینه ای تشکیل شده و بافتی از جنس عضلات صاف غیر ارادی دارد.
۴- معده: از دو بخش پیش معده و معده اصلی تشکیل شده که فقط معده اصلی
سلولهای ترشحی دارد. از بالا توسط دریچه کاردیا به مری و از پایین توسط دریچه

پیلور به روده کوچک وصل می شود. در معده سلولهای مرز نشین اسید معده ترشح می کنند

و محیط را اسیدی می کنند. همچنین این سلولها ماده ای به نام فاکتور درونی ترشح می کنند

که با ویتامین ب۱۲ موجود در غذا ترکیب شده و موجب جذب آن در انتهای روده

باریک می شود. سلولهای اصلی پپسینوژن ترشح می کنند که در محیط اسیدی معده

به پپسین تبدیل می شود و بر روی مولکولهای پروتئینی اثر می کند. سلولهای موکوس

که پیش ساز سلولهای مخاطی، مرزنشین و اصلی می باشند، حاوی موسین هستند.

5-روده ها:

الف) روده کوچک: که از سه بخش دوازدهه، تهی روده (میانی) و لگنی تشکیل شده است.

روده باریک دو نوع حرکت دارد که یکی باعث راندن مواد غذایی به سمت روده بزرگ

و یکی باعث مخلوط شدن غذا با شیره گوارشی مخلوط می شود.



ب) روده بزرگ: شامل، روده کور، قولون و راست روده که به مخرج منتهی می شود.

در روده کور و قولون هضم میکروبی که قسمت مهمی از هضم است انجام می شود

و این دو قسمت از بخشهای مهم دستگاه گوارشند.




علاوه بر غدد بزاقی، لوزالمعده و کبد هم از غدد ضمیمه دستگاه گوارش هستند.
در ضمن اسب کیسه صفرا ندارد ولی این به معنی عدم تولید صفرا نیست و فقط عضو ذخیره آن را ندارد ولی صفرا ترشح می کند.

رنگها و علایم در اسب

رنگ مو به وجود و یا عدم وجود مواد رنگی قرمز، زرد و سیاه در سلولهای مو بستگی دارد. وجود این رنگها به صورت تنها و یا به صورت جمع و در نسبتهای گوناگون و یا فراوانی یکی از رنگها، رنگهای مختلف مو را به وجود می آورند. عواملی از قبیل پیری و یا جراحت و در نتیجه ایجاد نا منظمی و خرابی در سلولهای پوست و مو، باعث تبدیل شدن موهای بدن به رنگ سفید می شوند.
بعضی از رنگها دایمی بوده و بدون هیچ تغییری از بدو تولد تا مرگ وجود دارند و در بعضی نیز همزمان با بالا رفتن سن اسب، رنگها دچار تغییر میگردند. به آندسته از رنگها که تغییر نمی کنند "رنگ اصلی" یا "رنگ ساده" و به رنگهای قابل تغییر "رنگ مرکب" یا "رنگ جانبی" اطلاق می گردد.
رنگهای کرنگ، طلایی، سیاه، کهر و سمند جزو رنگهای اصلی و تمامی رنگهای نیله، موشی، خاکستری و ابرش از رنگهای مرکبند که به شرح آنها می پردازیم:
کرنگ
در این رنگ بدن با موهایی به رنگ قرمز دارچینی یا شبیه رنگ چایی تا زرد پر رنگ پوشیده شده است. رنگ دم، یال و قسمتهای پایینی دست و پا نیز به همان رنگ بدن است و انواع آن بر اساس رنگهای تیره و یا روشن موهای قرمز عبارتند از، کرنگ روشن، کرنگ معمولی، کرنگ طلایی، کرنگ گیلاسی، کرنگ مسی، کرنگ شیرقهوه ای، کرنگ تیره (سیر) که تمامی بدن قهوه ای سیر است، کرنگ سوخته.
در نوع این موهای یال، دم و قسمتهای بالایی سم به مراتب روشن تر بوده و اگر برنگ زرد کاهی باشند به آنها کرنگ یال سفید یا کرنگ مو گاوی گفته می شود.
طلایی (سفید)
رنگ بدن زرد مایل به قرمز بوده و موهای دم، یال و قستهای بالایی سم نیز به همان رنگ . یا اندکی روشن تر می باشند. انواع این رنگ عبارتند از، طلایی روشن (سفید مات، سفید بدون درخشش)، طلایی مایل به قرمز (سفید پشت گلی)، طلایی تیره (سفید کثیف، تقریبا" زرد رنگ)
سیاه
تمامی بدن، یال، دم و دست و پاها نیز با موهای سیاه پوشیده شده است و انواع آن عبارتند از، سیاه تیره، سیاه یکدست (قره کهر).
کهر
موهای پوششی بدن همانند رنگ کرنگ می باشد، فقط یال، دم، دست و پا سیاه است. بعضا" در پشت و شانه خطوط قاطری یا گورخری دیده می شود. انواع آن بر اساس واریته های رنگی موهای قرمز پششی عبارتند از، کهر روشن، کهر تیره، کهر گیلاسی، کهر شاه بلوطی و کهر سوخته.
سمند
رنگ موهای پوششی بدن همانند رنگ طلایی است، فقط موهای یال، دم و قسمتهای پایینی دست و پا سیاه است. بعضا" در پشت خط قاطری قابل رویت است. انواع آن عبارتند از، سمند روشن، سمند یزیدی (یال و دم روشن تر از رنگ بدن) و سمند تیره.
نیله
در میان موهای تیره رنگ اسب به مرور زمان موهای سفید ظاهر می شود که به آن نیله می گویند. انواع آن عبارتند از:
- نیله روشن: موهای سیاه کم و موهای سفید زیاد هستند.
- نیله سرخون: بیش از آنکه رنگ خاکستری نشان بدهد رنگ اسب سرخی می زند.
- نیله گلگون (لکه دار): رنگ نیله به صورت لکه های منظمی در پوست موجود است.
- نیله خالدار
- نیله مگسی: در اوایل تولد بدن سیاه بوده و به تدریج به سفیدی می رود. اینگونه اسبان در سنین پیری دارای لکه هایی به شکل مگس روی بدن می شوند.
- نیله مرجانی
- قره نیله: تعداد موهای سیاه خیلی زیاد است و رنگ اسب به سیاهی می زند.
- سنجابی (موشی): پوشش بدن به رنگ سنجاب و یا موش می باشد.
نیله خاکستری: در این نوع پوشش و بدن با رنگ مخلوطی از قرمز و سفید است.
ابرش
بدن با موهای قرمز، سیاه و سفید پوشیده شده است و رنگ یال و دم و قسمتهایی پایینی دست و پاها در همان رنگ بدن و یا به رنگ سیاه است. انواع آن عبارتند از، ابرش روشن، ابرش معمولی، ابرش تیره (موهای سیاه بیش از سرخ و سفید روی پوست است)، ابرش خالدار.
سمند گرگی (رنگ گرگی)
قسمتهای انتهایی موهای تشکیل دهنده اسب زرد و نوک آنها سیاه و یا دارای رنگ تیره است. موهای یال، دم و قسمتهای نزدیک سم سیاه می باشد. از نظر شکل عمومی شبیه گرگ و یا سگ گرگی است. انواع آن عبارتند از، معمولی، سیر، روشن.
واریته انواع رنگهای مورد ذکر اکثرا: با هم مخلوط می شوند. بنابراین از اینکه بتوان رنگهای مرکب را جزو کدام دسته از رنگها به حساب آورد خیلی مشکل می شود، لذا با توجه به رنگ اصلی، مقدار و یا نسبت آن با دیگر رنگها می توانیم در رابطه با رنگ اسب حکم صادر نماییم.
در بعضی از کشورها و در برخی از نژادها، اسبان ابلق نیز دیده می شوند. در بدن اسبان ابلق، پوست و موی به رنگ سفید به صورت جزایر بسیار بزرگ مشاهده می گردد. موهای تیره به رنگ سیاه، قرمز، زرد و یا مخلوطی از این رنگها هستند. به این نوع رنگها بر اساس رنگ موهای تیره رنگ، ابلق سیاه، ابلق سمند، ابلق نیله، ابلق کرنگ، ابلق کهر و ابلق گرگی گفته می شود.




منبع : گیل ایران

[ba_behnoosh]

موضوعات مشابه ادغام شدند

[ببر هیرکانی]

تمامی موضوعات مشابه ادغام شدند

[ba_behnoosh]

ادغام شد