کپنهاگ 3 / یک متخصص حیات وحش :
تغییرات اقلیمی نابودی زیستگاه ها و گونه ها را در پی دارد




تغییرات اقلیمی نابودی زیستگاه ها و گونه ها
سبزپرس- گروه محیط طبیعی: تغییرات اقلیمی باعث نابودی و تغییر زیستگاه ها و در پی آن، اثر جبران ناپذیر بر حیات وحش می شود.

دکتر افشین علیزاده، متخصص حیات وحش درباره اثرات تغییرات اقلیمی بر تنوع جانوری کشور به خبرنگار سبزپرس گفت: در ایران اولین چیزی که از تغییرات اقلیمی متأثر می شود، پوشش گیاهی است. پوشش گیاهی، پایه و اساس هر زیستگاه است و در نهایت زیستگاه ها از تغییرات اقلیمی تاثیر می گیرند.
او ادامه داد: در ایران گونه های گیاهی خاصی داریم که وابسته به اقلیمی خاص هستند. مثلاً گونه «راش» در شیب، ارتفاع و میزان رطوبت خاصی رشد می کند. راش در شیب های مرطوب و مه گیر رشد می کند و در صورت تغییر این اقلیم، گونه توان رشد را نخواهد داشت.

اثرات غیر مستقیم، مهم تر و مخرب تر هستند
این متخصص حیات وحش خاطر نشان کرد: اثرات غیر مستقیم تغییرات اقلیمی روی گونه ها و زیستگاه ها به مراتب خطرناک تر و مهم تر از اثرات مستقیم آن است.
او افزود: تغییرات دمایی باعث تغییر در زمان شروع «بهار حرارتی» و شکوفایی گیاهان می شود. لارو حشرات نیز با این تغییر دما، زودتر از تخم خارج می شوند. اما زادآوری پرندگان به همان شکل قبلی خود و در تاریخ و زمان مشخص انجام می شود. این اختلاف زمانی باعث می شود تا جوجه پرندگان در زمان تفریخ (بیرون آمدن از تخم) و رشد حشره کافی برای تغذیه در اختیار نداشته باشند. این یکی از بی شمار اثرات غیر مستقیم تغییرات اقلیمی بر جانوران است.

گونه های در معرض خطر آسیب بیشتری می بینند
علیزاده تصریح کرد: گونه های در معرض خطر آسیب جدی تری می بینند و یا به کلی منقرض می شوند. مثلاً یوزپلنگ آسیایی از گیاهخواران زیستگاهش تغذیه می کند. اگر گیاهخواران زیستگاه قادر به یافتن غذای مناسب و گیاهان برای تغذیه نباشند، با کاهش جمعیت روبرو می شوند و این کاهش، بر جمعیت یوزپلنگ نیز تاثیر می گذارد.
او ادامه داد: این اتفاق تنها بر جمعیت یوزپلنگ تاثیر نمی گذارد بلکه با ایجاد اختلال در چرخه غذایی، روی تنوع زیستی یک منطقه و حتی کشور نیز اثر گذار خواهد بود.
این استاد دانشگاه همچنین درباره اثرات تغییر اقلیم در دریاها گفت: دمای آب دریاها همواره باید در کیانگین ثابتی قرار داشته باشد. افزایش 5/0 درجه ای دمای آب دریا می تواند باعث ازبین رفتن و یا جابجایی اجباری بخش عمده ای از موجودات دریایی شود.
او گفت: به عنوان مثال نوعی مارماهی در آبها اروپا زندگی می کند که به کمترین افزایش دمای آب واکنش نشان می دهد و منطقه را ترک می کند. وقتی یک گونه منطقه ای را ترک کند، تمام ا___یستم دستخوش تغییر می شود.
علیزاده تصریح کرد: از طرف دیگر صخره های مرجانی که زیستگاه های حساس و مهم آبزیان دریایی زیادی هستند نیز در برابر افزایش دمای آبها حساس هستند. با از بین رفتن و سفید شدن آنها، گونه های وابسته به مرجان ها هم از بین خواهند رفت.

آفات و بیماری ها افزایش می یابند
این متخصص حیات وحش گسترش بیشتر آفات و بیماری ها را اثر دیگر تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمین داشنت و گفت: افزایش دما باعث خواهد شد تا حشراتی که به عنوان آفت و یا عامل انتقال بیماری شناخته می شوند، قادر باشند تا در مناطق سردتر و ارتفاعات بالاتر نیز فعالیت کنند و به عنوان آفت برای گونه های دیگر نیز شناخته شوند.
او افزود: این تغییرات حتی می تواند باعث جهش های ژنتیکی در باکتری ها و ویروس های عامل بیماری نیز شود. این بیماری ها فقط مختص به انسان نیست و حتی بیماری های حیوانات و گیاهان را نیز شامل می شود.

پیشگویی آینده امکان پذیر نیست
استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با بیان اینکه برخلاف تصور عمومی، تغییرات اقلیمی باعث خشکسالی نمی شود گفت: با گرم شده زمین، آنچه اتفاق می افتد، تبخیر زیاد و تولید ابر بیشتر است. این ابرها باعث بارش باران های سیل آسا می شوند. ممکن است در پی این باران های سیل آسا، بیابان های مرکزی ایران تبدیل به دریاچه های نمک شوند.
او تاکید کرد: موضوع به همین سادگی نیست و این ها فقط حدس و گمان است. پیشگویی اتفاقات آینده با قوی ترین مدل های ریاضی موجود هم امکان پذیر نیست.