حمام های تاریخی ایران

[jassmin]

حمامی که تنها با یک شمع گرم میشد.

[/URL][/IMG]

حمام شیخ بهایی یكی از شاهكارهای معماری و مهندسی جهان است. ایران زمین از داشتن چنین فرزندانی به خود می‌بالد.

حمام شیخ بهایی مربوط به دوره صفویه است كه با مهندسی شیخ بهایی ساخته شده است، سیستم گرمایی این حمام از شاهكارهای مهندسی با استفاده از قوانین فیزیك و شیمی محسوب می‌شود.

آب این حمام با سیستم "دم و گاز" یعنی از گاز متان فاضلاب مسجد جامع و چكیدن روغن عصارخانه شیخ بهایی كه در مجاورت حمام قرار دارد روشن میشده است.

عصارخانه محلی برای تهیه روغن از دانه‌های روغن بوده است.

این حمام با استفاده از این سیستم پیچیده مهندسی به مدت طولانی تنها با یك شمع روشن می‌شده است.

این حمام از نظر معماری مانند سایر حمام‌های دوره صفویه دارای ویژگی‌های آن دوران است.

متاسفانه تا مدتی پیش این حمام تاریخی به ذباله‌دانی و محل تجمع افراد معتاد تبدیل شده بود و جالب اینكه این حمام 30 وارث پیدا كرده بود!!

چندی پیش حفاظت از این اثر منحصر به فرد آغاز شد و به زودی مرمت آن آغاز خواهد شد.

حمام شیخ بهایی در شعاع یكصدمتری جنوب گنبد نظام الملك (جنوب مسجد جامع عتیق) در محله «در دست» قرار دارد.

تاریخ ساخت آن را سال 1065 عنوان می‌كنند و طراحی آن را به شیخ بهایی نسبت می‌دهند.

در اقوال آمده كه این حمام اسرار آمیز خزینه‌ای دارد كه آب آن خودكار و بدون مصرف انرژی مستقیم گرم می‌شده است.

البته بنا برنظر رایج‌انرژی گرمایی حمام از گاز و انرژی مالی فضولات و فاضلاب تامین می‌شده كه از طریق سفالینه‌های تهیه شده و مكش گازهایی چون متان و اكسید گوگرد استفاده می كرده است.

حمام شیخ بهایی بنایی عمومی بوده كه به مرور در تصرف اشخاص درآمده و گفته می‌شود زمانی حتی كارگر حمام نیز ادعایی از حمام داشته است.

در حال حاضر تا پیش از تملك نزدیك به 30 نفر ادعای سرقفلی و مالكیت این اثر را داشتند.

[/URL][/IMG]

[/URL][/IMG]

[/URL][/IMG]

[/URL][/IMG]

[/URL][/IMG]

[/URL][/IMG]

[reza1980]

مطلب بسیار زیبایی بود ممنون

[مدنی]

اسم اصلی حمام شاه است که در نزدیکی میدان شاه میدان امام جدید در بازار قرار دارد و در اصفهان از این امکان بسیار وجود دارد که متاسفانه از ضعف شدید میراث فرهنگی اکثر این اماکن توسط اشخاص یا حتی خود شهرداری برای احداث خیابان و دیگر اماکن خراب شدند یا در اثر عدم توجه در حال ویرانی است مانند خراب کردن چهارباغ برای عبور مترو

[peta]

زمينيكه ميخواستن معماي روشن موندن اين شمع رو روشن كنن براحتي زدن و براي هميشه خاموشش كردن.

[مدنی]

از این دسته گلها زیاد به آب دادند مانند منارجنبان که میخواستند دلیل حرکتش را بفهمند که متاسفانه یکی از این دو منار زیبا برای همیشه از کار افتاد اما خوشبختانه دو تا منار بودند و دیگری هنوز بهد از این همه سال به زیبایی تمام کار میکند .

[peta]

عدم مشاركت وارثان حمام محمدبيگ خوي باعث شده تا سازمان ميراث فرهنگي نتواند نسبت به مرمت بنا اقدام كند.
حمام محمدبيگ شهرستان خوي در مالكيت 15 وارث است و سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي آذربايجان غربي امكان بازسازي و حفظ اين بنا را ندارد.
مهندس خسرو فري، مسئول حفاظت از آثار سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي آذربايجان غربي با بيان اين مطلب گفت: چندي پيش خبري حاكي از اين كه حمام محمدبيگ با توجه نكردن مسئولان در حال تخريب است در رسانه‌ها منتشر شد درحالي كه اين بناي تاريخي با قدمت 440 ساله در تملك شخصي وارثان است و در صورت توافق و مشاركت آنها، سازمان ميراث فرهنگي آمادگي دارد تا نسبت به مرمت بنا اقدام كند.
وي به زيبايي‌هاي منحصر به فرد اين حمام، گچبري‌هاي آهكي برروي گنبد، چهار ستون سنگي و سرستون‌هاي حجاري شده اشاره كرد و افزود: حوض زيباي شش ضلعي حمام از ديگر جاذبه‌هاي اين حمام تاريخي است.
حمام محمدبيگ در بازار خوي و در نزديكي مسجد تاريخي ملاحسن بنا شده و مربوط به اواخر دوره زنديه است.
به گفته وي اين حمام توسط فردي به نام محمدبيگ دنبلي از حكام محلي آن زمان ساخته شده و اكنون با مشكل مالكيت مواجه است. زيرا هر 15 وارث آن خارج از شهر خوي زندگي مي‌كنند و همكاري لازم را با سازمان ميراث فرهنگي ندارند.
مسئول حفاظت از آثار سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي آذربايجان غربي اظهارداشت: در سفر اول رئيس‌جمهور به آذربايجان غربي در سال 86 اعتباري به منظور مرمت حمام محمد بيگ اختصاص يافت كه بخشي از اعتبارات بازسازي بازار خوي بود. اما به علت دسترسي نداشتن به حمام و مشاركت نكردن وارثان، مرمت حمام عملي نشد.
خسرو فري با اشاره به اين كه علاقه‌مندان به آثار تاريخي انتظار دارند كه هرچه سريعتر نسبت به احياي حمام محمدبيگ اقدام شود، گفت: تا زماني كه مالكيت اين بنا به سازمان ميراث فرهنگي منتقل نشود، اين اقدام انجام نمي‌شود.
وي تصريح كرد: در صورتي كه وارثان اين حمام هرچه سريعتر براي مرمت بنا همكاري و مشاركت نكنند، سازمان تا پايان سال توسط مراجع قانوني نسبت به تملك حمام اقدام مي‌كند.
به گفته مسئول حفاظت از آثار سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي آذربايجان غربي تاكنون مكاتبات بسياري با وارثان انجام شده كه بي‌نتيجه بوده است و سازمان نمي‌تواند نسبت به تخريب اين بنا بي‌تفاوت باشد. به همين دليل بزودي اقدامات قانوني لازم را انجام مي‌دهد و از محل اعتبارات بازار خوي، بنا بازسازي خواهد شد.
خسرو فري با بيان اين كه ساخت حمام محمد بيگ با حمام وكيل شيراز همدوره بوده است، افزود: معماري اين بنا تشابه بسياري با حمام وكيل دارد و در صورت مرمت و بازسازي سالانه مي‌تواند پذيراي گردشگران بسياري باشد.
وي همچنين اظهارداشت: سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي آذربايجان‌غربي پس از مرمت اين بنا از سرمايه‌گذاري در اين حمام و تغيير كاربري آن براي جذب گردشگر استقبال مي‌كند و تسهيلات لازم را دراختيار سرمايه‌گذاران قرار مي‌دهد.

[jassmin]

حمام «باغ‌لله» يكي از آثار زيبا و تاريخي شهر كرمان در پي بي‌توجهي در حفظ و مرمت به محل تجمع معتادان تبديل شده و در آستانه نابودي قرار گرفته است.



اين حمام تاريخي به همراه مسجد، تكيه و آب انبار «باغ‌لله» 2 قرن قبل در محله ته «باغ‌لله» بنا شد. هم‌اكنون اين گرمابه در بافت قديم كرمان و در منطقه تجاري مسكوني اين شهر قرار دارد.

در مجاورت در حمام مغازه‌هايي احداث شده بود كه پس از گذشت سال‌هاي طولاني همچنان كاشيكاري‌هاي فيروزه‌اي رنگ سردر مغازه‌ها باقي‌مانده است و نوشته‌هاي اين كاشي‌‌ها نشانگر آن است كه اين مغازه‌ها براي شغل‌هاي اصلي روزگاران قديم چون سلماني، بقالي، نانوايي، قصابي و كفاشي احداث شده بود.

به‌دليل بي‌توجهي به نگهداري و مرمت اين حمام بي‌نظير در بافت قديم شهر كرمان و نيز به‌دليل شرايط جوي و بالا آمدن سطح آب در اين منطقه، حمام ياد شده در معرض تخريب قرار گرفته به‌گونه‌اي كه حوض آب انبار «باغ‌لله» به‌طور كامل تخريب شده است.

مسجد و تكيه اين مجموعه همچنان پر رونق هستند و به‌نظر مي‌رسد حمام «باغ‌لله» در پي كم‌كاري و بي‌توجهي مسئولان مربوطه در آينده‌اي نه‌چندان دور به سرنوشت ناخوشايند آب انبار دچار شود.

عضو هيأت امناي مسجد و تكيه «باغ‌لله» در اين زمينه اظهار داشت: بخشي از حمام «باغ‌لله» به همراه مغازه‌هاي اين مكان تا 14 سال قبل فعاليت مي‌كرد اما پس از تخريب بخش‌هايي از اين مكان و بالا آمدن آب‌هاي زير سطحي، حمام به حال خود رها شده است و به سوي نابودي پيش مي‌رود.

محمد نصيري با انتقاد از بي‌توجهي مسئولان استان كرمان نسبت به اين مكان، گفت: آب‌هاي زير سطحي، حمام را تسخير كرده است و فضاي مناسبي براي انواع حشرات و حيوانات به‌وجود آمده است كه اين امر سلامت ساكنان اين منطقه را نيز تهديد مي‌كند.



وي از حضور ولگردان و معتادان در اين مكان براي استفاده مواد‌مخدر خبر داد و تصريح كرد: حضور اين افراد امنيت منطقه «باغ‌لله» را مخدوش كرده است.

عضو هيأت امناي مسجد و تكيه «باغ‌لله» يادآور شد: بخش‌هايي از سقف حمام «باغ‌لله» فرو ريخته و حفره‌هايي به‌وجود آمده است و از آنجا كه اين حمام حصار ندارد خطر سقوط براي افراد و به‌ويژه كودكان وجود دارد.

نصيري با تاكيد بر اينكه اهالي محل بارها به ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري و همچنين شهرداري كرمان مراجعه كرده‌اند، افزود: به‌رغم همه پيگيري‌ها و بازديد مسئولان از اين مكان و قول‌هاي مساعدي كه اين افراد براي رسيدگي به وضعيت حمام داده‌اند هيچ فعاليت مفيدي در جهت احياي اين حمام صورت نگرفته است و وضعيت حمام «باغ‌لله» روز به روز بحراني‌تر مي‌شود.

حمام «باغ‌لله» چهارنبش است به‌طوري‌كه از 3 طرف به كوچه و از يك‌سو به خيابان منتهي مي‌شود و حدودا 3‌متر با منازل اطراف اختلاف سطح دارد و اين امر باعث فرو نشست زمين و منازل اطراف حمام شده است.

فرونشست و ترك‌هاي سطح زمين در اطراف حمام «باغ‌لله» به‌راحتي ديده مي‌شود. همچنين قسمت ورودي و سقف مغازه‌هاي حمام نيز دچار ترك‌خوردگي شديد شده است به‌طوري‌كه امكان فرو ريختن آن وجود دارد.

نصيري به انجام مرمت قسمت‌هايي از حمام «باغ‌لله» در 5سال قبل توسط سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري استان كرمان اشاره كرد و گفت: متأسفانه علت عدم‌ادامه اين بازسازي براي هيچ كدام از ساكنان محله «باغ‌لله» مشخص نيست.« اگر مسئولان قصد رسيدگي به حمام «باغ‌لله» تا زمان تخريب كامل آن را ندارند به اهالي محل اجازه بدهند در زمينه حصار كشي اين مكان اقدام كنند.» نصيري با بيان اين مطلب، تاكيدكرد: وضعيت بالا آمدن آب‌هاي زيرسطحي در حمام «باغ‌لله» به حدي است كه اگر مسئولان در زمينه تخليه اين آب‌ها اقدامي انجام ندهند منازل اطراف اين حمام از بين مي‌رود.

[owtana]

حمام قلندر با ويژه‌گي‌هاي آشناي معماري کردستان سال‌ها در بوته فراموشي سازمان ميراث فرهنگي اين استان قرار گرفته بود و امروز که در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيده هنوز به شکل يک زباله‌داني در روستاي قلندر استفاده مي‌شود. هرچند بيشتر حمام‌هاي ثبت شده کردستان در سنندج است اما اهميت بخشيدن به حمام‌هاي شهرهاي ديگر حفاظت از تاريخ اين استان است.



حمام‌هاي تاريخي بخشي از ميراث فرهنگي کردستان را تشکيل مي‌دهد. در اين ميان حمام قلندر يکي از اين حمام‌هاست که در روستايي به همين نام از شهرستان سقز واقع شده است. هرچند اين حمام به تازه‌گي در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيده اما وضعيت اسفباري دارد و به جاست که هرچه زودتر مورد توجه سازمان ميراث فرهنگي استان کردستان قرار گيرد.

به گزارش CHN حمام‌هاي کردستان با کمي ابتکار شباهت زيادي به حمام‌هاي غرب کشور دارد. از نظر قواعد معماري همان اصول را رعايت مي‌کنند اما در عمق پايين‌تري از سطح زمين ساخته مي‌شوند. به اين ترتيب در فصول سردي مثل زمستان به راحتي ورود خروج سرما و گرما به حمام کنترل مي‌شده است.

حمام قلندر يکي از حمام‌هاي مهم استان کردستان است که در دوره قاجار ساخته شده و در روستايي به همين نام در نزديكي شهر 3000 ساله سقز بنا شده است. آنچه در اين حمام حائز اهميت بوده وجود اكثر خصوصيات معماري يك حمام ايراني است. اما در کنار ويژه‌گي‌هايي که به آن اشاره مي‌شود، حمام قلندر امروز به شدت دچار تخريب شده و ديگر شباهتي به محل پاکيزه‌اي چون حمام ندارد.

وضعيت امروزي حمام قلندر باعث شده تا جمعي از کارشناسان و دوستداران ميراث فرهنگي سقز نسبت به وضعيت نابه‌سامان آن هشدار دهند. اهالي روستاي قلندر مي‌گويند که اين حمام سال‌ها مورد بي‌توجهي قرار گرفته و اين‌روزها که حمام قلندر به تازه‌گي در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيده، بهتر است فکري به حال وضعيت اسفبار آن شود.

ورودي، هشتي، بينه، سربينه، گرمخانه، مياندر، سرويس‌هاي بهداشتي، خلوتي و خزينه عناصر تشكيل دهنده اين بنا است و به گفته افراد كهن‌سال روستا در داخل حمام نقاشي‌هاي وجود داشته كه امروز اثري از آنها باقي نمانده است.

ديوارها و کرسه چيني آن با چيدماني بسيار منظم تا ارتفاع مورد نياز اقليم توسط سنگ‌هاي لاشه و قلوه بنا شده است. اما امروز عمده سقف اين بنا که با قوس‌هاي و سيستم طاق و گنبد بنا شده بود تخريب شده است. جالب آنکه طاق و گنبد حمام قلندر به سبک حمام‌هاي فلات مرکزي ايران بنا گشته است.

گفته مي‌شود مصالح مصرفي بنا کاملا بوم‌آورد بوده و از ساده‌ترين مصالح در دسترس يعني سنگ، آجر و ساروج در ساخت اين حمام استفاده شده است.

اين حمام تاريخي امروز به زباله‌داني روستا تبديل شده و از آنجايي که سقف آن فرو ريخته بخشي از زباله و نخاله‌هاي روستاي قلندر داخل آن ريخته مي‌شود. به اين ترتيب هر روز تخريب‌هاي بيشتري در اين بناي قاجاري به وجود مي‌آيد و هنوز سازمان ميراث فرهنگي فکري براي حفاظت از اين بنا نکرده است.

«اقبال عزيزي»، معاون پژوهشي سازمان ميراث فرهنگي کردستان در اين باره به CHN مي‌گويد: «اين بنا به تازه‌گي در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيده و هنوز طرح مرمتي ندارد. اما از آنجايي که جزء آثار ملي محسوب مي‌شود، طرح حفاظت اضطراري آن به زودي آماده و اجرا مي‌شود.»

امروزه بيشتر حمام‌هاي تاريخي استان کردستان در شهر سنندج واقع شده است. اين شهر به عنوان مرکز استان کردستان از دوران صفويه به بعد يعني دوره‌هاي زنديه، افشار و قاجار از اهميت خاصي برخوردار بوده و به آن "دارلعلم" هم مي‌گفتند. اين موضوع نشان مي‌دهد که اين شهر يکي از مراکز آموختن علم در کشور بوده است. بر همين اساس طلاب زيادي براي آموختن علوم اسلامي به سنندج مي‌آمدند و به اين ترتيب اين شهر تاريخي حمام‌هاي بسياري داشته است.

«رامين اردلان»، کارشناس ارشد ميراث فرهنگي در استان کردستان دراين‌باره مي‌گويد: «حمام‌هاي سنندج و ديگر شهرهاي استان بيشتر در کنار بازارها و يا محدوده آن‌ها ساخته مي‌شدند. البته برخي از حمام‌هاي تاريخي در خانه‌هاي اربابي ساخته شده‌اند که به خاطر حفظ اين خانه‌ها سالم مانده‌اند.»

وي مي‌افزايد: «کاشي‌کاري، آهک‌بري و تراش سنگ‌ها از جمله تزئينات حمام‌هاي تاريخي کردستان است که در تمامي حمام‌هاي اين استان ديده مي‌شود.»

معماري حمام‌هاي کردستان بي‌شباهت به ساختار معماري حمام‌هاي تاريخي کشور نيست. در حمام‌هاي کردستان پس از پشت سرگذاشتن سردر، چند پله مطابق معماري سنتي حمام‌هاي کردستان شما را به پايين هدايت مي‌کند. پس از آن ورود به يک هشتي پيش روست که طاقي گنبدي دارد و سپس وارد حمام سرد يا همان محل درآوردن لباس‌ها مي‌شويد. در اين بخش سکوهايي ديده مي‌شود که در زير هر سکو حفره‌هايي واقع شده است. اين حفره‌ها محل گذاشتن کفش است و لباس‌ها هم در بخشي از اين حفره‌ها گذاشته مي‌شود.

شخص آماده حمام، سپس وارد ميان‌در شده تا مسيري که براي بالانس هواي سرد و گرم در نظر گرفته شده است را طي کند. سپس وارد گرم‌خانه مي‌شود. در اين بخش بينه‌هايي وجود دارد که آب سرد هم دارند. گرم‌خانه چندين حوض و اطاق دارد. اين‌اطاق‌ها محل نظافت‌هم هست و در بعضي از آن‌ها حجامت‌هم انجام مي‌گرفته است. برخي حمام‌ها از اطاق‌هاي خلوتي تشکيل شده‌اند که مربوط به بزرگان و تجار شهر بوده است.

اردلان درباره سيستم گرمازايي حمام‌ها در کردستان مي‌گويد: «در حمام‌هاي کردستان از گرماي داخل حمام که به وسيله تون‌ها يا همان گلخن (آتشدان) توليد مي‌شده در جهت گرم‌نگه‌داشتن حمام استفاده مي‌کردند. گلخن‌ها آتش را در زير پاتيل‌ها يا همان ديگ‌ها روشن مي‌کردند و سپس از آن محل خزينه حمام گرم مي‌شد.»

هرچند اهالي شهر گاهي دير به دير حمام مي‌رفتند اما حمام رفتن سنت و آداب خاصي داشته است. گاهي مردم با خود غذا و شربت به حمام مي‌بردند و در رخت کن ميل مي‌کردند.

بيشتر حمام‌هاي باقي‌مانده در کردستان به دوره قاجار مربوط مي‌شود. پيش از اين تعداد بي‌شماري حمام در کردستان بود، اما با تجهيز شدن خانه‌ها به حمام کم‌کم فراموش شده و تخريب شدند. امروز حمام‌هاي پيش از قاجاري را مي‌‌توان در عمارت‌هايي مثل خانه آصف و خسروآباد ديد.

حمام پاشاخان در محله قطارچيان شهر سنندج، حمام حسن‌آباد در داخل شهر حسن آباد ياسوکند، حمام خان (ظهيري) در ضلع شمالي بازار سرپوشيده سنندج، پايين‌تر از مسجد داروغه، حمام خدري کنار پاساژهاي متعدد شهر بانه، حمام شجاع لشکر در کوچه يمين لشکر از محله سرتپوله، مجاور منزل شجاع لشکر، حمام شيشه در ضلع شمالي بلوار کردستان و مجاور پل و مسجد "ملاويسي"، حمام صلاحي در ضلع شرقي خيابان فردوسي و مجاور بازار قديمي سنندج، حمام عبدالخالق در ضلع شرقي راسته بازار سنندج، حمام عمارت آصف داخل مجموعه عمارت آصف وزيري، حمام عمارت مشير ديوان در داخل عمارت مشير ديوان، حمام عمارت ملا لطف‌الله شيخ‌الاسلام در مجموعه عمارت ملا لطف‌الله شيخ‌الاسلام، حمام عمارت وکيل در مجموعه عمارت وکيل الملک و متصل به پارک سپيدار، حمام قصلان در روستاي قصلان و در مسير دينور ـ زنجان، در 5 کيلومتري شمال شهر قروه، حمام منزل معمارباشي داخل منزل بزرگ معمارباشي که به استاد الله مراد اقليدس مشهور است و حمام وکيل الملک کنار عمارت وکيل و مجاور بازارچه قديمي وکيل در شهر سنندج از جمله حمام‌هاي باقي‌مانده در استان کردستان هستند که به ثبت آثار ملي رسيده‌اند.

[behnaz]

جام جم آنلاين: يک مخترع مشهدي پس از 300 سال با شبيه سازي حمام شيخ بهايي به راز ساخت اين حمام پي برد.

به گزارش واحد مرکزي خبر، حمام شيخ بهايي در اصفهان يکي از شاهکارهاي معماري ايران و جهان است که دردوران صفويه ساخته شد.
علي اصغر برهمند ، رئيس انجمن مخترعان خراسان رضوي و طراح طرح شبيه سازي حمام شيخ بهايي گفت: در طرح شبيه سازي شده به جاي منبع طلايي که در حمام شيخ بهايي وجود دارد ، از يک منبع مسي به عنوان آبگرمکن استفاده شده و با يک شمع آب اين آبگرمکن گرم مي شود.
وي افزود: با توجه به اين که طلا رسانايي بالايي در انتقال گرما دارد ، طلاي بکار رفته در منبع حمام شيخ بهايي موجب مي شده با حرارت کم انرژي زيادي توليد و آب منبع گرم شود.
محقق اين طرح همچنين گفت :در طرح شبيه سازي شده به علت دسترسي نداشتن به طلا از مس استفاده شده که در حمام منازل هم قابل استفاده است وموجب صرفه جويي 30 درصدي در مصرف سوخت مي شود .
برهمند درباره شيوه کار اين ابگرمکن افزود: آب سرد از طريق يک لوله از بالاي ابگرمکن عبور مي کند وپس از گذر از داخل آن با حرارت شمع گرم و اماده استفاده مي شود.
او گفت:هزينه ساخت اين ابگرمکن 6 ميليون ريال است که با ورود به بازار و توليد انبوه ، هزينه ساخت آن کاهش خواهد يافت .
اين اثرپژوهشي که با تاييد انجمن مخترعان خراسان رضوي مراحل ثبت ملي را مي گذراند تاکنون موفق به کسب دو نشان طلاي سوئيس در سال 2006 و مدال طلاي مسکو 2007 شده است.
به گفته اين محقق خراساني، کارشناساني از سازمان ملل از وي خواسته اند اين طرح را براي آنها اجرا کند ، اما برهمند ترجيح داده است ان را به نام ايران بسازد.
حمام شيخ بهايي در اصفهان يکي از شاهکارهاي معماري ايراني و مهندسي جهان ،مربوط به دوره صفويه است که با مهندسي شيخ بهايي ساخته شده است.
آب اين حمام با سيستم "دم و گاز" يعني از گاز متان فاضلاب مسجد جامع و چکيدن روغن عصارخانه شيخ بهايي که در مجاورت حمام قرار دارد روشن مي‌شده است.
عصارخانه محلي براي تهيه روغن از دانه‌هاي روغن بوده است. اين حمام با استفاده از اين سيستم پيچيده مهندسي به مدت طولاني تنها با يک شمع روشن مي‌شده است.

[elnur]

روند تخريب حمام تاريخي بيشابور طي سالهاي 84 تا 88 صورت گرفت

جام جم آنلاين: بقاياي يک حمام تاريخي مربوط به دوره اسلامي که در قلب شهر تاريخي بيشاپور در نزديکي کازرون واقع شده در پنجسال گذشته آرام آرام تخريب شده و از بين رفت. اين حمام که درست در مرکز شهر بيشاپور واقع شده بعد از دوره اسلامي در اين شهر ساخته شد و به لحاظ معماري و نوع سفال هايي که در کف آن به کار رفته است بي نظير بود.

با اين همه آنگونه که عکس هاي اين گزارش گواهي مي دهند حتي آثار باستاني واقع در قلب يک محوطه تاريخي حفاظت شده نيز از دست ويروس تخريب جان سالم به در نمي برند.
بيشاپور يکي از شهرهاي باستاني ايران در استان فارس است که در زمان ساسانيان ساخته شده است و امروزه تنها ويرانه‌هايي از آن برجاي مانده است. بيشاپور با 200 هکتار وسعت از شهرهاي مهم آن زمان بوده و اهميت ارتباطي فراواني داشته است.
شهر بيشاپور در شمال شهر کازرون قرار گرفته و از شهرهاي خوش آب و هوا و داراي طراحي و مهندسي ويژه آن روزگار بوده است و علاوه بر اين ازقديميترين شهرهايي است که تاريخچه ساخت آن به صورت مکتوب در سنگ نوشته اي موجود است.
اين شهر با روش مهندسي يونانيان در زميني مستطيل شکل به گونه‌اي طراحي شد که چهار دروازه و دو خيابان آن يکديگر را قطع مي‌کردند. يکي از خيابانها در جهت شمال به جنوب و ديگري شرق به غرب است و هر کدام در انتها به يکي از دروازه‌هاي شهر منتهي مي‌شده اند. دروازه غربي ورودي اصلي شهر بوده است.
در کتابهاي تاريخي، نام اين شهر با عنوان هاي بيشاپور، بيشابور، به شاپور، بيشاور و «به انديوشاپور» ضبط شده است. اين شهر مرکز ايالت و کوره اردشيرخوره بوده و تا قرن هفتم هجري آباد و مسکوني بوده است و پس از آن ويران شده است.
حمام تخريب شده نيز درست در مرکز شهر بيشاپور در نقطه طلاقي دو خيابان اصلي و در نزديکي ستونهاي دوگانه مشهور شهر است ، ستون هايي که به عقيده کارشناسان به عنوان نمادهاي شهر بيشاپور محسوب مي شدند.
بيشاپور از دو بخش اصلي تشکيل شده بود که ارگ سلطنتي شامل آثار شاخصي مانند معبد آناهيتا ، تالار شاپور ، ايوان موزائيک ، کاخ والرين و منطقه عامه نشين نيز شامل خانه‌هاي مسکوني ، گرمابه ، کاروانسرا و بازار است.
به گفته برخي از دوستداران ميراث فرهنگي يکي از دلايل تخريب هاي صورت گرفته در شهر تاريخي بيشاپور عدم محافظت حرفه اي و اصولي از حريم شهر و دسترسي راحت افراد بومي به محوطه داخلي آن است.