خواص فوق العاده ماش

[amirhmf]

ماش، یکی از موادغذایی است که در گروه حبوبات جای می‌گیرد. همان‌طور که می‌دانید، در برنامه غذایی روزانه، حبوبات مهم‌ترین منبع تامین پروتئین گیاهی هستند و ماش نیز ارزش تغذیه‌ای بسیار بالایی دارد و در اکثر جوامع منبع عمده تامین پروتئین به ویژه برای گیاه‌خواران است....
ماش ویژگی‌های متفاوتی دارد و یکی از مواد غذایی‌ای‌ است که تقریبا از نظر مواد مغذی متعادل به شمار می‌رود.
ولی وجود برخی از مواد مغذی در آن، ویژگی خاصی را به این ماده ‌غذایی می‌دهد. از جمله اینكه میزان اسیدفولیک آن بسیار بالاست بنابراین خوردن ماش برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌-عروقی بسیار مفید است.
پتاسیم ماش نیز فراوان است؛ پس مصرفش به افرادی که مبتلا به پرفشاری خون هستند، توصیه می‌شود. ماش از نظر منگنز و سلنیوم که خاصیت آنتی‌اكسیدانی دارند نیز غنی است و خوردن آن موجب پیشگیری از بیماری‌های مزمن می‌شود.
از سوی دیگر، این ماده غذایی کاهش‌دهنده قند و چربی خون است و مطالعات انجام شده از سوی انجمن دیابت آمریكا نشان داده که ماش برای درمان اسهال نیز مفید است؛
ضمن اینکه زودهضم هم هست و از آنجا که ماده غذایی متعادلی است، مصرفش به دیابتی‌ها هم توصیه می‌شود. البته بهتر است كه این ماده غذایی به صورت جوانه مصرف ‌شود.
یادتان باشد كه استفاده از آن به این شكل خواص ماش را چند برابر می‌كند زیرا فرآیند جوانه زدن باعث می‌شود همه مواد مغذی به‌خصوص آهن در دسترس افزایش یابد پس برای مبتلایان به کم‌خونی بسیار مفید است.
مصرف ماش هیچ‌گونه ممنوعیتی برای هیچ‌کس ندارد اما کسانی که اسیداوریک یا نقرس دارند، باید موادغذایی پروتئین داری را که پورین گیاهی دارند،‌محدود کنند. البته ترکیبات پورینی در ماش نسبتا کم است و لازم نیست این افراد نیز ماش را از برنامه غذایی خود کاملا حذف کنند؛ بلكه تنها محدودیت به خرج دادن در مصرف آن كفایت می‌كند.

[a110p]

ماش Mungbean


نام علمی : Vigna Radiata





گیاه ماش بومی هندوستان است ولی در نقاط دیگر ازجمله ایران می روید دانه ماش غنی از پروتئین بوده و بعنوان ماده غذائی مورد مصرفدارد وهمچنین بعنوان غذای دام تیز مصرف می گردد.

ماش گیاهی است یکساله به شکل بوتهای یا بالا رونده ریشه های آن مستقیم و قدری منشعب هستند. ساقه ها راست، ظرفیت،منشعب کرک دار، به رنگ سبز روشن و به ارتفاع 45 تا 90 سانتی متر می باشند.

گل آذین آن بصورت خوشه و گلهای آن که به رنگ لیمویی زرد می باشند بر روی دمگل بلندیقرار گرفته اند. غلافهای آن باریک، استوانه ای و کمی کرک دار بوده که قبل از رسیدنسبز روشن یا سبزتیره و به هنگام رسیدن سبز مایل به قهوه ای یا سیاه رنگ می شود.

درهر بوته 2 تا 8 غلاف و در هر غلاف 10 تا 20 بذر به رنگ سبز، طلایی، قهوه ای و سیاهدیده می شوند. وزن هزار دانه آن 20 تا 40 گرم است.


ایرانیان قدیم ماش را « مِچ » می گفتند و زمانی که به زبان عربی وارد شد ماش نام گرفت.


نیازهای اکولوژیکی


آب و هوا


ماشگیاهی است گرمسیری که معمولاً دردمای بالاتر از 16 درجه سانتی گراد رشد می کند و دردمای کمتر از ( 1- ) درجه از بین می رود.


این گیاه تابستانه بوده و دارای نیازحرارتی زیادی است. انواع پاکوتاه ماش نسبت به انواع پابلند آن به درجه حرارت کمترینیاز دارد.


درجه حرارت لازم برای جوانه زدن آن 8 درجه سانتی گراد است و چنانچه درطول رشد دما کمتر از 12 درجه باشد بخوبی رشد نمی کند در مناطق خشک نیمه گرمسیر وگرمسیر، مانند ایران فقط تحت شرایط آبی محصول می دهد.


این گیاه به خشکی مقاوم بودهو به ماندابی حساس است. ماش گیاهی است روز کوتاه اما تعداد کمی از واریته های آن بهطول روز بی تفاوت هستند.

خاک


ماش را درانواع خاکها می کارند ولی دراراضی سبک وغنی از مواد آلی یا خاکهای شنی رسی عملکرد آن بیشتر است.


به خاکهای بیش از حد مرطوبحساس بوده و در خاکهای گرم و خشک محصول خوبی تولید می کنند این گیاه به ازت و فسفرواکنش نشان می دهد افزایش ازت تا 20 کیلوگرم در هکتار محصول گیاه را افزایش می دهدحال آنکه افزایش فسفر از 0 تا 60 کیلوگرم درهکتار محصول دانه را افزایش دادهاست.


ارقام ماش


1)ماش گوهر: به رنگ سبزروشن و قلوه ای شکل، وزن 1000 دانه 25 گرم تا حدودی مقاوم به امراض، طول مدت رشد 75روز

2) ماش پرتو: به رنگ سبز تیره و گرد، مقاوم به امراض، وزن 1000 دانه 40گرم، طول مدت رشد 73 روز

3) ماش مهر: به رنگ سبزروشن و استوانه ای شکل، مقاومبه امراض، وزن هزار دانه 48 گرم، طول مدت رشد 80 روز

کاشت


چون ماش گیاهی،تابستانه و وجینی است لذا، باید در پائیز سال قبل برای کاشت آن زمین را به عمق 25تا 30 سانتی متر شخم در و اگرکود دامی لازم باشد باید همراه این شخم به زمین داد.


در بهار سال بعد به عمق 10 تا 20 سانتی متر شخمی متوسط زده می شود. معمولاً بذرهایآن را به روش دست پاش، کپه ای و خطی کشت می کنند.


مقدار بذر لازم بسته به جنس خاک،روش کاشت و اندازه بذر متفاوت بوده و معمولاً بین 30 تا 40 کیلو گرم بذر مصرف میکنند.


مبارزه با بیماریها و آفات


1)بیماری مرگ گیاهچه ماش: قارچ را یزودکیتنا باعث پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه میشود لذا بذرها را با قارچ کشهای مناسب مثل تتراکلرو تیابندازول به نسبت 2 گرم برایهر کیلوگرم بذر استفاده می کنند.

2) بیماری و ویروسی موزائیک ماش: این ویروسباعث لک و پیس شدن، پیچیدگی و بدشکلی برگها و ضعف بوته می شود. این ویروس از راهبذر منتقل شده و عامل انتشار آن شته ها هستند.

3) بیماری ویروسی موزائیک یونجه : لکه های زرد رنگی بر روی ماش بوجود می آید عامل انتقال آن از روی یونجه به ماششته ها هستند.

مبارزه؛ علفهای هرز باید مثل تمامی حبوبات، باید در دستور کارقرار گیرد.


برداشت


درایران این گیاه پس ازبرداشت جو یا گندم کاشته می شود و درپائیز هنگامیکه دانه های آن سفت و غلافهای آنزرد یا سیاه شدند محصول آن را در چند نوبت برداشت می کنند.



مقدار عملکرد آن از 400تا 700 کلوگرم درهکتار بوده و تا 1500 کیلوگرم در هکتار می توان از آن محصول گرفت.

تذکر: در مناطق گرمسیری اغلب ماش را به صورت درهم ( کشت مخلط ) با سایر غلات می کارند.

[ramyad.pakmanesh]

خواص ماش دارو
این گیاه شاخه های باریک سرخ مایل به سیاهی یا سبز است . گلش سرخ تیره و تلخ مزه و کمی گیرنده است یا تند مزه است و تلخ نیست ...

ماش را میپزند و کسیکه مبتلا به بهق ( لکه های پوستی ) باشد آبش را مینوشد و خود آن را در غذایش میریزند خود ماش و آبی که در آن پخته شود خوراکی میباشد.
گیاه ماش دارو مزاج :گرم و خشک
خاصيت : باز کننده ، زداينده ، در پاک نمودن اندام هاي داخلي بسيار مؤثر و نيرويي اسهال کننده هم دارد .
ورم و جوش :ورم سخت را نرم مي کند و به ويژه علاج ورم پستان است .
زخم و قرحه :با عسل ضماد شود زخم ها را بهم مي آورد و زخم گنديده را از ميان بر مي دارد .
مفاصل :داروي بيماري اعصاب و اگر با عسل باشد بهتر است .
اندام هاي غذا :داروي بيماري هاي کبد است و بند آمدن هاي کبد را باز مي کند .
علاج طحال و يرقان سودايي است به شرطي که هفت روز پياپي بخورند .
اندام هاي دفعي :راه بندان زهدان را باز مي کند . بي اختياري ادرار را از بين مي برد .
بول و حيض را راه مي اندازد .علاج درد گرده است .
اگر با عسل فرزجه بشود زهدان را مي پالايد . اگر دو مثقال از اين دارو با عسل يا انجير شياف گردد بلغم را مي راند .
زهرها : پادزهر سمي است که بعضي آن را (اورقطون )مي نامند .
اين گياه شاخه هاي باريک سرخ مايل به سياهي يا سبز است . گلش سرخ تيره و تلخ مزه و کمي گيرنده است يا تند مزه است و تلخ نيست .
من ((ماش )) هستم !
ایرانیان قدیم به من ((مچ )) مى گفتند و اعراب آن را معرب كرده ، به صورت ماش در آمدم . زادگاه اولیه من ایران و نوع دیگرم در هندوستان است . با اینكه یكى از حبوبات امروزى جز در آش ماش كه یكى از غذاهاى صددرصد ایرانى است ، مرا در خوراكى هاى دیگر ندیده اند و نیز جاى تعجب است كه مؤ لفین كتاب هاى لغت نامه مرا یا گیاه دیگرى كه از خانواده نخود فرنگى است اشتباه كرده ، و اغلب مرا بجاى آن معرفى مى نمایند و چون براى توضیح این موضوع ناچارم بر خلاف رویه ى زبان خوراكیها دو لغت خارجى به كار برم از خوانندگان عزیز پوزش مى طلبم . در زبان فرانسه به من ((وس )) مى گویند. ولى در بسیارى از لغت نامه ها ((ارس )) را ماش ترجمه كرده اند. فارسى ((ارس )) گاودانه و عربى آن ((حب البقر)) و در كتاب هاى علمى قدیم ((كرسنه )) خوانده شده ، دانه آن كمى از من بزرگتر است ، من از نظر مواد قندى و نشاسته اى ، ضعیف و از نظر مواد سفیده اى غنى هستم ، و در حقیقت قدرت سازندگى من بیشتر از خاصیت غذایى من مى باشد، و به همین جهت مى توانم ادعا كنم كه براى رژیم غذایى بهتر از من پیدا نمى شود...
خواص و مضرات ماش
با اینكه من از قدیم در ایران فراوان بوده ، و هستم ، و با اینكه خیلى زود گرسنه را سیر مى كنم ، و هیچگونه خاصیت چاق كردن ندارم ، و از خوردن من ضررى متوجه اشخاص نمى شود. معذلك پزشكان و داروسازان و غذاشناسان مرا نادیده گرفته ، و براى لاغر شدن و لاغر كردن از من استفاده نمى كنند. من از تمام حبوبات زودتر هضم میشوم ، و به هیچوجه در معده نفخ نمى كنم . مشروط بر اینكه پوست مرا گرفته باشند، و در غیر این صورت ، پوست دانه من قابض بوده ، و ایجاد یبوست مى نمایند، به علت داشتم ویتامین هاى آ و ب مقوى نیروى بینایى و اعصاب مى باشم ... درمان سردرد حاد و آب ریزش بینى هستم . سرفه و تب را تسكین مى دهم ، پخته من با روغن بادام و سایر روغن هاى گیاهى مولد خون صالح است ، و پخته من با پوست و ترشى ها، شكم روش را بند مى آورد.
یكى از مشخصات من آن است كه با وجود سردى كه دارم ، لوزالمعده را وادار به ترشح انسولین نكرده ، و قند خون را پایین نمى آورم . طبیعت در وجود من درشتى و نرمى را به در آمیخته است هم براى لینت و هم براى بند آمدن شكم روش مفید مى باشم ، اگر مقصود از خوردن من لینت مزاج باشد، از دانه هاى پوست كنده من استفاده كنید، و برعكس براى قبض ‍ معده ، مرا با پوست به كار برید، و براى این كار بهتر است دانه پوست نكنده مرا بو داده ، و بعد بپزید و با دانه هاى مرا با پوست در آب جوشانده و آب آن را كه حاوى لعاب و ماده نرم كننده اى است ، دور بریزید و بعد آب تاره ریخته ، دوباره بپزید و میل نمایید و اگر مقصودتان از جمع كردن مزاج تسكین فشار صفرا و خون باشد، مرا با انار و یا سماق میل نمایید.
پیران و صاحبان مزاج سرد و كسانى كه در معده شان رطوبت زیاد است ، باید مرا همراه با ادویه مثل - دارچین - فلفل - زنجبیل - خردل میل نمایند و صاحبان مزاج گرم بهتر است به غذاهاى خود كه با من درست مى كنند، چاشنى هاى ترش مثل : رب انار - رب گوجه و آب سماق و غیره بزنند - پماد پخته من ، یا سركه براى اگزما و امراض جلدى نافع است ، مالیدن پخته دانه هاى من به اعصابى كه خواب رفته و بى حس شده اند، مفید است و درد آنها را تسكین مى دهد.
یكى از برادران من در هندوستان به عمل مى آید و داراى لعاب بیشترى بوده و به آن ماشدارو مى گویند.
با من مى توانید ماش پلو - آش ماش و قلیه كدو با ماش كه از غذاهاى ایرانى هستند تهیه كنید - در آش ماش شلغم - كدو و هویج هم مى توانید اضافه كنید، و به خواص آن بیفزایید. آش ماش با شلغم مرهم سینه بوده ، آن را نرم و باز مى نماید.
براى تهیه قلیه كدو با ماش - كدو و گوشت را كمى سرخ كرده ، و آب ریخته بگذارید بجوشد. بعد دانه هاى پوست كنده و مقشر مرا جداگانه با آب پخته به آن بیفزایند، و بعد روى آتش بگذارید، و به هم بزنید تا آب تقریبا تمام شود، و بعد به آن پیاز داغ یا سیر داغ اضافه كنید. بعضى ها به آن مقدارى كوفته ریزه اضافه مى كنند. قلیه هویج یا ماش هم به همین دستور تهیه مى شود، و قلیه كدو و هویج با ماش طعم خوشى دارد.
قلیه ها غذاهاى مخصوص ایرانى هستند كه تهیه آنها تقریبا منسوخ شده ، و در كتاب جامع الحكمتین چنین مى نویسد:
- پس نباتى كه از زمین برآید و چنان شود كه غذاى مردم را شاید...و اگر شرح آن غذاها از دیگ (پخت )ها و قلیه ها و بریانها و حلاوى كرده آید سخن دراز شود
زبان خوراکیها
کتاب طب سنتی

[Rahban]

۰ سلامت نیوز: هزاران سال است که گیاه ماش مورد استفاده قرار گرفته و اصلیت این گیاه مربوط به کشور هندوستان بوده و در سراسر نواحی آسیایی کشت می‌شده است و چینی‌های باستان از این گیاه برای رفع گرما و سم‌ زدایی بدن استفاده می‌کردند.
امروزه نیز به خاطر ارزش غذایی بالای این گیاه، در موارد آشپزی و نیز سلامتی، استفاده‌های فراوانی می‌شود. همان‌طور که می‌دانید، در برنامه غذایی روزانه، حبوبات مهم‌ترین منبع تامین پروتئین گیاهی هستند و ماش نیز ارزش تغذیه‌ای بسیار بالایی دارد و در اکثر جوامع منبع عمده تامین پروتئین به ویژه برای گیاه‌خواران است.
ماش ویژگی‌های متفاوتی دارد و یکی از مواد غذایی‌ای است که تقریبا از نظر مواد مغذی متعادل به شمار می‌رود. ولی وجود برخی از مواد مغذی در آن، ویژگی خاصی را به این ماده غذایی می‌دهد. از جمله اینکه میزان اسیدفولیک آن بسیار بالاست بنابراین خوردن ماش برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی بسیار مفید است. پتاسیم ماش نیز فراوان است؛ پس مصرفش به افرادی که مبتلا به پرفشاری خون هستند، توصیه می‌شود. ماش از نظر منگنز و سلنیوم که خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند نیز غنی است و خوردن آن موجب پیشگیری از بیماری‌های مزمن می‌شود.
از سوی دیگر، این ماده غذایی کاهش‌دهنده قند و چربی خون است و مطالعات انجام شده از سوی انجمن دیابت آمریکا نشان داده که ماش برای درمان اسهال نیز مفید است؛ ضمن اینکه زودهضم هم هست و از آنجا که ماده غذایی متعادلی است، مصرفش به دیابتی‌ها هم توصیه می‌شود. البته بهتر است که این ماده غذایی به صورت جوانه مصرف شود.
مصرف ماش هیچ‌گونه ممنوعیتی برای هیچ‌کس ندارد اما کسانی که اسیداوریک یا نقرس دارند، باید موادغذایی پروتئین داری را که پورین گیاهی دارند، حدود کنند. البته ترکیبات پورینی در ماش نسبتا کم است و لازم نیست این افراد نیز ماش را از برنامه غذایی خود کاملا حذف کنند؛ بلکه تنها محدودیت به خرج دادن در مصرف آن کفایت می‌کند.
۱- کاهش کلسترول
اگر میزان کلسترول خونتان بالا است استفاده از ماش را به شما توصیه می‌کنیم. دانه‌های ماش دارای کلسترول پایین و مقدار زیادی فیبر رژیمی محلول هستند.
فیبر رژیمی به آن دسته از مواد غذایی اطلاق می‌شود که قابل هضم نیستند. فیبرهای رژیمی دو گونه هستند: محلول و غیرمحلول. فیبر غیرمحلول به تعادل و تنظیم حرکات روده می‌پردازد ولی کار زیادی برای کاهش فشارخون انجام نمی‌دهد. فیبر محلول وقتی با آب موجود در سیستم هاضمه مخلوط شود ماده ژل مانندی را تشکیل می‌دهد که به نوبه خود به بهبود عملکرد اعضای بدن می‌پردازد.
غذاهای سرشار از فیبر رژیمی محلول، به کاهش کلسترول بد خون (LDL) کمک می‌کنند و این کار را با تشویق به تولید گیرنده‌های LDL که مسئول بیرون راندن کلسترول بد اضافی از جریان خون هستند، انجام می‌دهند.
مصرف روزانه ۱۰ تا ۲۵ گرم فیبر محلول برای کاهش کلسترول بد نیز توصیه می‌شود. هر پیمانه ماش حاوی ۱/۹ گرم فیبر رژیمی تام است.
۲- پیشگیری از سرطان سینه
ماش و دیگر حبوبات ماده‌ای به نام مهارکننده پروتئاز دارند که می‌تواند در برابر سرطان سینه اثر محافظ داشته باشد. مهارکننده پروتئاز تقسیم سلول‌های سرطانی را کند کرده و به این ترتیب از تشکیل تومور جلوگیری می‌کند.
۳- مفید برای دیابتی‌ها
ماش از جمله حبوباتی است که دارای شاخص قند پایینی است و مصرف آن برای افراد مبتلا به دیابت توصیه می‌شود.
۴- منبع پروتئین گیاهی
ماش ارزش تغذیه‌ای بسیار بالایی دارد و دارای تقریباً ۳/۱۶ گرم پروتئین در هر پیمانه است و در اکثر جوامع منبع عمده تأمین پروتئین به ویژه برای گیاه‌خواران است. مطالعات انجام شده از سوی انجمن دیابت آمریکا نشان داده که ماش برای درمان اسهال نیز مفید است؛ ضمن اینکه زودهضم هم هست و از آنجا که ماده غذایی متعادلی است، مصرفش به دیابتی‌ها هم توصیه می‌شود.
۵- مفید در کم‌خونی
بهتر است که این ماده غذایی به صورت جوانه مصرف شود. یادتان باشد که استفاده از ماش به این شکل خواص آن را چند برابر می‌کند زیرا فرآیند جوانه زدن باعث می‌شود همه مواد مغذی به خصوص آهن در دسترس، افزایش یابد پس برای مبتلایان به کم‌خونی بسیار مفید است.
خواص جوانه ماش
* جوانه ماش سرشار از مواد مغذی بوده و انرژی‌زای واقعی است.
* جوانه ماش ترد و خوشمزه بوده و طعم آن کمی شیرین است و هضم آن نسبت به ماش پخته شده راحت‌تر صورت می‌گیرد.
* چینی‌ها و هندی‌ها از این جوانه در بسیاری از موارد آشپزی و نیز موارد درمانی استفاده می‌کنند. به عنوان نمونه برای مصارف درمانی در سم‌زدایی بدن و خاصیت ادرارآور بودن آن استفاده می‌کنند.
* جوانه ماش سرشار از ویتامین C است که این مقدار در ماش پخته وجود ندارد. جوانه ماش انرژی‌زای واقعی بوده و مملو از مواد مغذی است.
* جوانه‌های ماش برخلاف دیگر سبزیجات که هرچه بیشتر رسیده می‌شوند خواص تغذیه‌ای آن‌ها کاهش می‌یابد، خواص خود را تا زمانی که به مصرف برسند حفظ می‌کنند.
* جوانه‌ها، غنی‌ترین منبع آمینواسیدها (برای پروتئین)، ویتامین‌ها و مواد معدنی محسوب شده و همچنین دارای فیبر خوبی نیز هستند. آن‌ها حاوی انواع ویتامین‌های (A, B, C, D, E, k)، اسید فولیک و نیز منبع عالی از آهن، پتاسیم، کلسیم،‌ فسفر، منیزیم و روی هستند.
* خواص تغذیه‌ای جوانه‌ها نسبت به نوع جوانه متغیر است. جالب است بدانید جوانه ماش حاوی فیتوکمیکال‌های استروژن مانندی درون خود موسوم به ایزوفلاون‌ها است که مصارف درمانی بسیاری دارند.

[ببر هیرکانی]

موضوعات مشابه ادغام شدند