جفت ماندگی

[poone_s]

سبب شناسی :
از نظر فیزیولوژیك دو علت با عث جفت ماندگی می شود .
1- نرسیدن خون درخملها كه متعاقب زایمان بر اثر عدم جریان خون كوتیلدونها كوچك شده و جمع می شوند.
2- ادامه حركات پرستالتیك در رشته های عضلانی دیواره رحم كه بموجب آن در اثر از دست دادن آلانتوكوریون تو رفتگی پیدا كرده و كشیده می شود و بر اثر جا شدن پرده ها خروج جفت از رحم صورت می گیرد .
علت اصلی باقیماندن جفت چسبندگی خملها به حفره ها یا كریپتها است و مسئله دیگر انقباضات رحمی می باشد یعنی برای خروج جفت بایستی دو مسئله در نظر گرفته شود.یكی اینكه خملها از كریپت ها جدا شوند دیگر اینكه انقباضات رحمی برای بیرون راندن جفت و خارج كردن آن كافی باشد .
سقط جنین بروسلائی بموجب مطالعاتی كه بعمل آمده در سن كمتر از 30 تا 40 هفتگی سبب باقیماندن جفت شده و می توان گفت كه در این قبل مواقع از آبستنی جفت ماندگی نادر است و بنا به مطالعاتی كه بعمل آمده باقیماندن جفت در دو قلو زائی زیاد اتفاق می افتد .
سكون رحم درسومین نیز یكی از مهمترین علل باقی ماندن جفت می باشد و هجوم الدمی خملها كه سبب قفل شدن آنها در حفره ها می شود نیز بعنوان یكی از علل باقیماندن جفت ذكر شده است .
در یك تحقیق محققان هندی آمار جفت ماندگی درگاوهایی كه بلافاصله پس از تولد گوساله از آن جدا شده اند میزان جفت ماندگی بیشتر بوده است .
بیماری زائی :
میزان اثر مسائل مختلف و مرگ و میری كه باقیماندن غشا های جنین را سبب می شود در گاوها قدری مشكل است زیرا بسیاری از فاكتورها در این مورد بایستی بررسی شوند اولین مطلبی كه در این مورد باید ذكر شود شرایطی است كه بموجب آن وضع نرمال زایمان را با حالت غیر نرمال باید مقایسه كنیم .
عواملی كه روی دوره ماندن جفت تاثیر دارند :
این عارضه به دنبال سخت زایی،سقط ، سزارین و فتوتومی شایع می باشد.كمبود های جیره از جمله كمبود سلنیم و ویتامین E و ویتامینA با جفت ماندگی در ارتباط هستند .
دست كاری های رحم روی شدت جفت ماندگی تاثیر دارند و از طرفی دوره ماندن جفت نیز روی شدت جفت ماندگی تاثیر دارد،اگر چه این مورد تا 2 الی 3 روز پس از زایمان اهمیت پیدا می كند،زیرا بعد از آن در هر صورت گندیدگی جفت خواهیم داشت . بعد از گندیدگی جفت در رحم در 75 درصد موارد سلامتی حیوان مورد تهدید قرار می گیرد و اشتها كاهش یافته و تولید شیر تقلیل پیدا می كند و در بسیاری از موارد عدم درمان جفت ماندگی ، مرگ حیوان اتفاق می افتد و حداقل می توان گفت كه 1تا 2 درصد گاوهایی جفت مانده بر اثر عفونت های حاصله می میرند .
خارج كردن جفت با دست :
برای خارج كردن جفت سه راه وجود دارد كه به شرح آن می پردازیم :
بعضی از متخصصان عقیده دارند كه بایست با دست اتصال كوتیلدونها جفتی را به كارونكول های مادری قطع نمود.كسانیكه پیرو این عقیده هستند از خطر بروز عفونت بر اثر ماندن جفت هراس داشته و آنرا خطری برای دام ذكر می كنند ولی عده ای عقیده دارندكه جفت خود بخود خارج می شود و نیازی به بیرون آوردن آن با دست نیست فقط بایستی از طریق ضد عفونی كردن رحم بوسیله گذاشتن قرص های آنتی بیوتیك ( تتراسیكلین ) از بروز عفونت های احتمالی جلوگیری نمود و عده ای هستند كه عقیده دارند هم گذاشتن قرص در رحم و هم تزریق آنتی بیوتیك و استفاده از دارو های لوب خلفی هیپوفیز لازم است و هم درصورت عدم خروج جفت بیرون كشیدن ان با دست لازم می شود.در بین این سه روش راه حل سوم مقبولیت بیشتری دارد و پیروی از آن معقول به نظر می رسد ، یعنی اول تزریق دارو های لازم و بعد در صورت عدم خروج جفت بیرون كشیدن آن با دست كه توصیه می شود همواره بدین طریق عمل نمائید .
بر اساس تجربیات محققان انگلیسی تلاش برای بیرون آوردن جفت در 48 ساعت اول نتیجه ای در بر ندارد زیرا جفت اغلب
خیلی محكم چسبیده و كوشش برای جدا كردن آن منجر به خونریزی می شود و در مواردی خود كارانكول نیز قطع شده
است صدمه رسانیدن باعث سپتی سمی ، تب ، بی اشتهایی خواهد شد .
علاوه بر آن قسمت های apical شاخ بارور رحم معمولا در این موقع دور از دسترس است روی همین اصل بیرون كشیدن جفت را بایستی تا روز سوم و یا چهارم به تاخیر انداخت و بعد از روز4 گندیدگی جفت شروع می شود و جدا كردن خملهای جفتی ازكریپت های مادری آسانتر است. باید توجه داشت كه گاو نباید دراثردست كاری مریض شود زیرا در این صورت ممكن است به مرگ گاو منجر شود .
طبق تحقیق دامپزشكان آلمانی اگرچه دست زدن به رحم و رها كردن جفت بحال خود و خارج شدن خود بخود آن بهتر است اما می توان ادعا كردكه درصورت انجام بی حسی اپیدورال جفت را به آرامی و با رعایت بهداشت می توانیم خارج كنیم . و این فاكتورها همراه با مبارزه با عفونت های احتمالی بایستی مورد نظر قرارگیرد و همواره خارج كردن آرام جفت بایستی مورد توجه واقع شود واگر جفت را در روز های اول بتوانیم خارج كنیم خطر بروز عفونت به مراتب كمتر بوده و مسمومیت و عفونت نیز بروز نخواهد كرد .
محققان سوییسی نیز این روش را تایید كرده اند و اعلام كرده اندكه عاملی كه بیشتر مواقع سبب بیماری و عفونت بوده پر شدن رحم ازمایعات می باشد. مشاهده چرك در رحم نشانه بروز عفونت است و نیاز به درمان كامل با استفاده از آنتی بیوتیك ها واحتمالا تزریقات داخل رحمی دارد و پرده های جفت وقتی از فرج آویزان باشند می توان از طریق پیچاندن آنها و جدا كردن چسبندگی ها با دست آنرا خارج نمود .
در مواردی كه رحم شل و محتوی مقادیر زیادی مایع است برای خارج كردن مایعات باید به وسیله 2 تا 3 لیتر سرم فیزیولوژی سیفوناژ كنیم .
صدمه ایجاد شده دراثر خارج كردن جفت با دست از فاگوسیتوز نوتروفیل های رحمی مانع می شودواز طرفی باعث تورم صفاق و عدم باروری دام در دفعات بعد می شود .
دارو های درمان جفت ماندگی :
بسیاری از داروهای ضد عفونی كننده بمنظور ضد عفونی رحم درجفت ماندگی مورد استفاده قرار گرفته اند نمونه این قبیل داروها اسیدفنیك،متیل سالیسلیك اسید،كرزول و فلاوین و رنگ ها یآكریدین و یدو فرم ، بیسموت سونیترات و فر آورده های املاح نقره می باشد .
سولفانامیدوپنی سیلین نیزدرمواردی كه عفونت ایجادشده است استفاده می كنند . اكسی توسین باعث ایجاد انقباضات میومتر می شودكه به خروج جفت كمك می كند.اكسی توسین را می توان ازطریق داخل رگی 5 تا 20 واحد بین المللی (هر15 تا 30 دقیقه ) یا داخل عضلانی20 تا40 واحد IU هر30 تا60 دقیقه تزریق كرد.همچنین از راه داخل رگی به آهستگی انفوزیون نمود.30 تا 80 واحد IU در 500 میلی لیتر سایلین گرم (در عرض 30 تا 60 دقیقه ). ازتجویز دز های بیش از حد باید خود داری كرد چون منجر به علایم درد شكم و كزاز می شود.اگر درمان بیش از 24 ساعت به تاخیر افتاد دز های بالای اكسی تترا سایكلین توصیه می شود .
اگرآلانتوئیس سالم باشد، محوطه كوریوآلانتوئیك را می توان با 3 تا 4 گالن سالین یا آب گرم از طریق ستاره سرویكال پركرد و منفذ جفت را باید با هنگام شروع فشار های شكمی بسته نگه داشت .از اكسی توسین و نیز به همراه این درمان استفاده می شود.اكسی توسین و آنتی بیوتیك های داخل رحمی یا عمومی درفواصل 12 ساعته تا هنگامیكه جفت خارج شود وتجویز های دارو های ضد آماس و كزاز توصیه شده است . تجویز محلول های كلسیم از طریق داخل رگی در مواردی كه جفت ماندگی به طورثانویه به دنبال كاهش كلسیم خون ایجاد شده باشد صورت می گیرد .
پروستاگلاندین برای درمان جفت ماندگی توصیه شده است چون عامل تونوسیته رحم می شود .
اكثر درمان های مورد استفاده در جفت ماندگی برای كنترل جمعیت باكتریایی داخل رحم می باشد .
جفت ماندگی درمادیان :
جفت ماندگی درمادیان بیشتر از 3 ساعت غیر طبیعی می باشد.جفت مادیان از نوع اپیتلیو كوریال می باشد ودارای میكرو پلی های منتشر است كه با كریپت های آندومتر به صورت زواید انگشتی شكل در هم رفته است .
جفت ماندگی درگاو :
جفت كوتیلدونی گاوها معمولا 3 تا 8 ساعت پس از زایش خارج می شود و اگر تا 12 ساعت خارج نشود جفت مانده می گویند .جفت ماندگی درنژاد های شیری نسبت به نژاد های گوشتی متداول تر است و از طرفی جفت ماندگی به دنبال زایمان گوساله نریا دو قلو و سخت زایی متداول تر می باشد .
جفت ماندگی در میش و بز :
درمیش و بز بعد از گذشت12 ساعت از خروج جنین اگر جفت دفع نشود،جفت مانده تلقی می شود.میزان جفت ماندگی در بز 6% در صد است كه این رقم با مواردی مانند سخت زایی و كمبود جیره افزایش می یابد . بز ها ممكن است كه جفت خود را
بخورند كه تشخیص موارد باقی ماندن قسمتی از جفت را پیچیده می كند.
جفت ماندگی درمیش شبیه گاو می باشد .گندیدگی پیشرفته رحم در اثر عدم خروج جفت از روز پنجم تا دهم اتفاق می افتد و در بعضی مواقع عفونت حاصله ممكن است مرگ حیوان را سبب شود و وظیفه چوپان در این رابطه این است كه همه روزه كمی جفت را خارج نماید تا بتدریج تمام جفت بیرون كشیده شود .
نشانه های بالینی :
پرده های جنینی معمولا از فرج دام آویزان هستند و باید توجه داشت كه ممكن است قسمت های كوچكی از بافت جفت بدون ظاهر شدن در لبه های فرج درون زخم به صورت متصل باقی بماند وكانونی برای عفونت شود . و منجر به متریت شدید ، آندو توكسمی ، لنگش شود .
كم شدن تولید شیر و اشتها در گاو شایع است و ترشحات بد بو از فرج دام كاملا مشهود است معمولا در روز ها ی 4 تا 10 بعد از زایش ، هنگامی كه بافت كارانكول نكروزشده و جدا می شود. میش ها و بز ها نسبت به دیگرحیوانات علائم واضح تری دارند .جفت ماندگی ممكن است ناشی از باقی ماندن جنین دیگری باشد كه معاینه دقیق را می طلبد .
دردرمان جفت ماندگی در اسب باید بلافاصله اقدام كرد . در صورتی كه جفت در عرض 3 ساعت پس زا زایش خارج نشود باید درمان را شروع كند .
پیشگیری و كنترل :
به خاطر تك گیر بودن و سبب شناسی نا معلوم جفت ماندگی پیشگیری آن دشوار است . جفت ماندگی اغلب بعد از سقط طی نیمه آخر آبستنی رخ می دهد، واكسیناسیون بر علیه عوامل عفونی ایجاد كننده سقط توصیه می شود . طول دوره خشكی گاوها و بزها باید به اندازه كافی و به میزان 6 تا 8 هفته باشد.جیره ها باید دارای مقادیر كافی كلسیم، فسفر، ویتامین A ، ویتامین E ، و سلنیم باشد.تزریق سلنیم و ویتامین E تقریبا1 ماه قبل از زایمان گاوها دركاهش شیوع جفت ماندگی در مناطقی كه كمبود سلنیم وجود دارد موثر است