نگهداری از مانتیس (Praying Mantids)
گونه ها
تعداد زیادی از گونه های مختلف مانتیس ها (بیش از ۲ هزار گونه) در جهان شناسایی شده اند. بسیاری از این گونه ها در بازار خرید و فروش حشرات در دسترس هستند که میتوان به «مانتیس های آفریقایی» (Sphodromantis belachowski, centralis, gastrica, vidiris and lineola) اشاره کرد که بیش از یک گونه هستند و گونه هایی نسبتا مناسب برای افراد تازه کار به شمار میروند.
اندازه
انواع مختلف مانتیس دارای اندازه هایی متفاوت از کمتر از ۲ سانتی متر تا بیش از ۱۸ سانتی متر هستند که بستگی به گونه و جنسیت مانتیس دارد. البته بیشتر گونه های مانتیس که به عنوان حیوان خانگی مرسوم هستند اندازه ای بین ۵ تا ۸ سانتی متر دارند.
طول عمر
طول عمری که برای مانتیس قابل پیش بینی است بسته به گونه ی مورد نظر است اما بیشترین طول عمر در حدود یک سال برای طی شدن چرخه کامل زندگی است. گرچه بیشتر مانتیس ها حدودا ۶ ماه یا کمتر به حالت بالغ زندگی میکنند.
خصوصیات و مشخصات
مانتیس ها در اندازه ها، رنگ ها و شکل های متنوعی قابل مشاهده هستند. برخی از آنها شبیه شاخه های درخت هستند و از این خصوصیت برای استتار استفاده میکنند. برخی دیگر شباهت زیادی به برگ های خشک و مرده دارند و تعدادی دیگر از گونه های مانتیس، رنگی براق و ظاهری ظریف و شکننده دارند که آنها را شبیه به گل ها و شکوفه ها کرده است. همچنین مانتیس ها میتوانند در مناطق مختلفی از حیث آب و هوا زندگی کنند اما غالبا ساکن مناطق گرمسیری هستند. آنها حشراتی گوشتخوار هستند که غالبا از سایر حشرات و نیز عنکبوت ها تغذیه میکنند. مانتیس های بزرگ حتی گاهی به دوزیستان و خزندگان کوچک نیز حمله میکنند.
خانه سازی
هریک از مانتیس ها باید محفظه نگهداری مخصوص به خود را داشته و به صورت جداگانه نگهداری شوند. با اینکه مانتیس ها نیاز به فضای زیادی برای زندگی ندارند اما حداقل فضای لازم برای آنها، یک تانک به طول ۲ برابر اندازه مانتیس و ارتفاعی بیش از ۳ برابر اندازه مانتیس است. البته باید دقت کنید که فضای بسیار باز هم برای زندگی مانتیس مناسب نیست زیرا اگر فضای بزرگی در اختیار مانتیس قرار گیرد این حیوان در پیدا کردن طعمه های خود به دردسر خواهد افتاد. یک محفظه با ابعاد ۴۰ سانتی متر طول و ۴۰ سانتی متر عرض و همین مقدار ارتفاع، برای زندگی یک مانتیس کاملا مناسب است. ارتفاع تانک اهمیت زیادی دارد زیرا در پروسه پوست اندازی مورد استفاده مانتیس قرار میگیرد. بهتر است برای محفظه از یک درپوش توری دار استفاده کنید.
بستر و لوازم داخل محفظه
بستری با عمق ۲٫۵ الی ۵ سانتی متر از خاک، تورب (peat)، یا ترکیب خاک و تورب و شن و یا خاک های مخصوص vermiculite میتوانند در محل زندگی مانتیس مورد استفاده قرار بگیرند. این نوع از بسترها در حفظ رطوبت محیط نیز تاثیرگذار هستند. تعدادی شاخه درخت باید در محفظه قرار گیرد و سعی کنید بعضی از آنها تا بالاترین قسمت تانک برسند زیرا مانتیس نیاز دارد برای پوست اندازی از شاخه های مرتفع آویزان شود. گیاهان زنده و یا گیاهان مصنوعی نیز قابل استفاده هستند اما سعی کنید از ازدحام و شلوغی بیش از حد در داخل تانک خودداری کنید. مانتیس ها نیاز به فضا برای حرکت، شکار و پوست اندازی دارند.
دما
دمای محل زندگی یکی از موارد مهم در نگهداری از مانتیس هاست که برای هر گونه، اندازه و محدودیتی متفاوت دارد. برخی از گونه ها تحمل تغییرات دمایی نسبتا زیادی را دارند در حالی که برخی دیگر، نیازمند دقت عمل بسیار زیادی در این زمینه از سوی شما هستند بنابراین پیش از خرید، حتما در خصوص گونه موردنظر خود تحقیق کنید. مانتیس های غول پیکر آفریقایی که در بالا انواع آن را نام بردیم معمولا بهترین شرایط را در محدوده دمایی ۲۱ تا ۳۰ درجه سانتیگراد دارند. اگر نیاز به بالا بردن دما داشتید میتوانید از پد های گرمایی مخصوص زیر تانک استفاده کنید که برای خزندگان و خرچنگ های هرمیت نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
رطوبت و آب
میزان رطوبت نیز برای گونه های مختلف مانتیس کاملا متفاوت است. به عنوان مثال مانتیس های غول پیکر آفریقایی به رطوبتی در حدود ۶۰ % نیاز دارند. آبپاشی ملایم محفظه میتواند به بالا نگاه داشتن رطوبت کمک کند. یک ظرف کوچک و کم عمق آب که تعدادی سنگریزه برای جلوگیری از غرق شدن مانتیس در آن قرار داشته باشد میتواند به تامین نسبی رطوبت کمک کند. بیشتر مانتیس ها، آب نوشیدنی مورد نیاز خود را از قطرات آبی که از گیاهان در حال چکیدن است تامین میکنند. (البته برخی از آنها نیز از ظرف آب مینوشند.) توجه داشته باشید که نباید میزان رطوبت از حد مجاز تجاوز کند.
تغذیه
انواع مختلفی از حشرات خوراکی باید برای مانتیس در نظر گرفته شوند. بهترین راه برای حصول اطمینان در رسیدن تمام نیازهای تغذیه ای مانتیس این است که گونه های مختلفی از شکار مانند مگس سرکه و شپش برای بچه مانتیس ها و مانتیس های جوان و انواع مختلفی از حشرات مانند پروانه ها، بیدها، مگس سرکه، مگس خانگی و گهگاهی جیرجیرک و کرم میل ورم برای مانتیس های بزرگ تر مورد استفاده قرار گیرد. حتما پیش از اینکه طعمه مورد نظر را در اختیار مانتیس قرار دهید اطمینان حاصل کنید که غنی شده باشد یعنی از مواد مغذی تغذیه کرده باشد زیرا همان مواد مستقیما به بدن مانتیس منتقل میشوند.
حقایقی جالب در خصوص مانتیس ها
- مانتیس ها در طول زندگی خود وارد یک دگردیسی ناقص میشوند که چیزی بیش از یک مرحله لارو عادی (مانند کرم های پروانه) است. درواقع آنها به صورت مدل بدون بال از مانتیس های بالغ از تخم خارج میشوند و پس از چند بار پوست اندازی موفق، همانند والدین خود خواهند شد.
- مانتیس ها در مزارع به عنوان عوامل کنترل آفات مورد استفاده قرار میگیرند.
مترجم : محمد مسعود کشوری