نارسایی کلیه حاد در گربه‌ها؛ تفاوت AKI و CKD و اشتباهات رایج درمانی

نارسایی کلیه یکی از شایع‌ترین و در عین حال مرگبارترین بیماری‌ها در گربه‌هاست. تشخیص افتراقی صحیح بین نارسایی کلیه حاد و مزمن، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیش‌آگهی و انتخاب درمان مناسب دارد.

نارسایی کلیه حاد (AKI) چیست

AKI به کاهش ناگهانی و شدید عملکرد کلیه طی ساعات تا چند روز گفته می‌شود. این وضعیت اغلب قابل برگشت است، به شرطی که سریع تشخیص داده شده و درمان مناسب آغاز شود.

علل شایع AKI در گربه‌ها

علل شامل مسمومیت‌ها به‌ویژه ضدیخ، داروهای نفروتوکسیک، دهیدراسیون شدید، انسداد مجاری ادراری، شوک، عفونت‌های سیستمیک و ایسکمی کلیوی است.

نارسایی کلیه مزمن (CKD) چیست

CKD یک بیماری پیشرونده و غیرقابل برگشت است که طی ماه‌ها تا سال‌ها ایجاد می‌شود و اغلب در گربه‌های مسن دیده می‌شود. در این حالت، بافت کلیوی به‌تدریج از بین می‌رود.

چگونه AKI و CKD را از هم تشخیص دهیم

در AKI، شروع علائم ناگهانی است، اندازه کلیه‌ها معمولاً طبیعی یا بزرگ است و سابقه بیماری قبلی وجود ندارد. در CKD، کاهش وزن مزمن، پلی‌اوری، کلیه‌های کوچک و نامنظم و سابقه طولانی بیماری دیده می‌شود.

علائم بالینی نارسایی کلیه حاد

بی‌اشتهایی ناگهانی، استفراغ، بی‌حالی شدید، کاهش یا قطع ادرار، دهیدراسیون، هیپوترمی و در موارد شدید تشنج یا کما مشاهده می‌شود.

اشتباهات رایج درمانی

یکی از اشتباهات شایع، فرض مزمن بودن بیماری و عدم درمان تهاجمی است. محدود کردن زودهنگام پروتئین، تأخیر در مایع‌درمانی و عدم رفع انسداد ادراری می‌تواند شانس نجات کلیه را از بین ببرد.

اصول درمان AKI

درمان شامل مایع‌درمانی تهاجمی کنترل‌شده، قطع عوامل نفروتوکسیک، اصلاح الکترولیت‌ها، رفع انسداد، پایش دقیق ادرار و در موارد شدید دیالیز است.

پیش‌آگهی

در AKI، در صورت درمان زودهنگام، امکان بازگشت عملکرد کلیه وجود دارد. تأخیر در درمان می‌تواند منجر به تبدیل AKI به CKD دائمی شود.

جمع‌بندی

تمایز دقیق AKI از CKD در گربه‌ها حیاتی است. تشخیص سریع، درمان تهاجمی و اجتناب از اشتباهات رایج، تفاوت بین نجات یا از دست رفتن کلیه را رقم می‌زند.