نارسایی مزمن کلیه گربه
نارسایی مزمن کلیه گربه؛ رویکرد تشخیصی و درمان بالینی
تعریف و اهمیت بالینی
نارسایی مزمن کلیه یکی از شایعترین بیماریهای سیستمیک در گربههای میانسال و سالمند است که با کاهش پیشرونده و غیرقابل برگشت عملکرد نفرونها مشخص میشود. این بیماری اثرات گستردهای بر هموستاز مایعات، الکترولیتها و متابولیسم دارد و از علل اصلی کاهش کیفیت و طول عمر در گربهها محسوب میشود.پاتوفیزیولوژی
از دست رفتن تدریجی نفرونها منجر به کاهش GFR، احتباس متابولیتهای نیتروژنی و فعال شدن سیستم رنین–آنژیوتانسین–آلدوسترون میشود. هیپرفیلتراسیون نفرونهای باقیمانده در مراحل اولیه باعث پیشرفت آسیب گلومرولی، فیبروز بینابینی و در نهایت تشدید آزوتِمی میگردد.تشخیص و تشخیص تفریقی
تشخیص بر اساس افزایش پایدار کراتینین و SDMA، کاهش وزن مخصوص ادرار و یافتههای تصویربرداری انجام میشود. افتراق از نارسایی کلیوی حاد، دهیدراسیون شدید و انسداد ادراری اهمیت حیاتی دارد. طبقهبندی IRIS برای تعیین مرحله بیماری و تصمیمگیری درمانی ضروری است.پروتکل درمانی بیمارستانی
اهداف درمان شامل کاهش آزوتِمی، کنترل فشار خون، اصلاح دهیدراسیون و مدیریت عوارض متابولیک است. در بیماران دهیدراته، مایعدرمانی با کریستالوئیدهای ایزوتونیک بهصورت تدریجی انجام میشود تا از اضافهبار حجمی جلوگیری گردد.کنترل فشار خون
آملودیپین داروی انتخابی در گربهها است و با دوز 0.125 تا 0.25 mg/kg خوراکی هر 24 ساعت تجویز میشود. پایش منظم فشار خون برای جلوگیری از آسیب ثانویه کلیوی و شبکیه الزامی است.کنترل پروتئینوری
بنزاپریل با دوز 0.5 mg/kg هر 24 ساعت در موارد پروتئینوری پایدار استفاده میشود. مصرف آن نیازمند پایش کراتینین و پتاسیم سرم است.مدیریت هیپرفسفاتمی
در صورت عدم پاسخ به رژیم کلیوی، بایندرهای فسفر مانند آلومینیوم هیدروکساید با دوز 30 تا 90 mg/kg/day همراه غذا تجویز میشوند.پایش، عوارض و پیشآگهی
پایش دورهای شامل کراتینین، SDMA، فسفر، پتاسیم و فشار خون است. عوارض شایع شامل کمخونی غیرترمیمی، هیپوکالمی و پیشرفت بیماری قلبی است. پیشآگهی وابسته به مرحله IRIS، پاسخ به درمان و همکاری در مدیریت بلندمدت میباشد.نکات ICU و ER
در تشدید حاد نارسایی مزمن، اصلاح تدریجی دهیدراسیون، اجتناب از داروهای نفروتوکسیک و پایش دقیق ادرار اهمیت بالینی بالایی دارد.اشتباهات رایج درمانی
مایعدرمانی تهاجمی، شروع زودهنگام مهارکنندههای ACE در بیماران ناپایدار و عدم کنترل فشار خون از خطاهای شایع بالینی هستند.جمعبندی تخصصی
نارسایی مزمن کلیه گربه یک بیماری پیشرونده و چندسیستمی است که مدیریت موفق آن نیازمند تشخیص زودهنگام، درمان مرحلهبندیشده و پایش منظم در سطح بیمارستانی میباشد.رفرنسها
IRIS Guidelines, Chronic Kidney Disease in Cats
Merck Veterinary Manual, Chronic Renal Failure in Cats
Plumb’s Veterinary Drug Handbook, Amlodipine and Benazepril