نیدل سارکوما گربه؛ تشخیص پیشرفته و درمان انکولوژیک
نیدل سارکوما گربه؛ تشخیص پیشرفته و درمان انکولوژیک
تعریف و اهمیت بالینی
نیدل سارکوما یا Injection-Site Sarcoma یکی از بدخیمترین نئوپلازیهای پوستی–زیرجلدی در گربهها است که در محل تزریقهای قبلی بهویژه واکسنها و داروهای تزریقی ایجاد میشود. این تومورها رفتار بسیار تهاجمی موضعی داشته و با نرخ بالای عود پس از جراحی همراه هستند، در حالی که متاستاز دیررس اما بالقوه کشنده دارند.پاتوفیزیولوژی
التهاب مزمن ناشی از تزریق منجر به فعالسازی فیبروبلاستها و میوفیبروبلاستها و در نهایت تحول نئوپلاستیک آنها میشود. جهشهای ژنتیکی القاشده توسط التهاب طولانیمدت باعث ایجاد سارکوماهایی با حاشیههای میکروسکوپیک بسیار گسترده میگردد. شایعترین انواع هیستوپاتولوژیک شامل فیبروسارکوما، مالگنینت فایبروس هیستوسیتوما و سارکوماهای تمایزنیافته است.تشخیص و تشخیص تفریقی
هر توده در محل تزریق که بیش از سه ماه باقی بماند، قطر بیش از دو سانتیمتر داشته باشد یا پس از یک ماه در حال رشد باشد مشکوک تلقی میشود. تشخیص اولیه با FNA محدود است و بیوپسی اینسیژنال قبل از هرگونه جراحی قطعی توصیه میگردد. تصویربرداری CT برای تعیین وسعت واقعی تومور ضروری است. افتراق از گرانولوم تزریقی، آبسه و لیپوسارکوما اهمیت بالینی دارد.پروتکل درمانی بیمارستانی
درمان استاندارد مبتنی بر رویکرد چندوجهی شامل جراحی تهاجمی اولیه، رادیوتراپی و در موارد منتخب شیمیدرمانی است. جراحی اولیه باید با حاشیه حداقل 3 تا 5 سانتیمتر در تمام جهات و یک پلن فاسیال عمقی انجام شود.جراحی انکولوژیک
اولین جراحی بهترین شانس کنترل موضعی را فراهم میکند. جراحی ناکافی اولیه بهطور معنیدار پیشآگهی را بدتر کرده و احتمال عود را افزایش میدهد. آمپوتاسیون اندام در موارد دیستال توصیه میشود.رادیوتراپی
رادیوتراپی پیش یا پس از جراحی برای کاهش نرخ عود موضعی استفاده میشود. ترکیب جراحی و رادیوتراپی کنترل موضعی را بهطور قابل توجهی بهبود میبخشد.شیمیدرمانی
دوکسوروبیسین با دوز 1 mg/kg هر 3 هفته بهعنوان درمان کمکی یا در موارد غیرقابل جراحی استفاده میشود. نقش شیمیدرمانی در کنترل متاستاز محدود اما در برخی بیماران مفید است.پایش، عوارض و پیشآگهی
پایش شامل معاینه موضعی، تصویربرداری دورهای و بررسی ریهها برای متاستاز است. نرخ عود حتی با درمان ایدهآل بالا بوده و پیشآگهی وابسته به کیفیت جراحی اولیه، اندازه تومور و استفاده از درمان ترکیبی است.نکات ICU و ER
در موارد تودههای اولسراتیو یا عفونی، کنترل درد، عفونت ثانویه و پایدارسازی قبل از مداخله انکولوژیک اهمیت دارد.اشتباهات رایج درمانی
برداشت ساده توده بدون تشخیص انکولوژیک، عدم انجام تصویربرداری پیشرفته و تأخیر در ارجاع انکولوژیک از شایعترین خطاهای بالینی هستند.جمعبندی تخصصی
نیدل سارکوما گربه یک نئوپلازی بسیار تهاجمی با مدیریت پیچیده است که موفقیت درمان آن به تشخیص زودهنگام، جراحی انکولوژیک صحیح و استفاده از رویکرد چندوجهی وابسته میباشد.رفرنسها
Merck Veterinary Manual, Feline Injection-Site Sarcomas
ACVIM Consensus Statement on Feline Injection-Site Sarcoma
Withrow & MacEwen’s Small Animal Clinical Oncology