مدیریت اندوسکوپیک جسم خارجی گوارشی در گربه؛ گزارش کیس بیمارستان پرشین پت

معرفی کیس

یک گربه بالغ با سابقه تهوع مکرر، بی‌حالی واضح و تب خفیف به بیمارستان دامپزشکی پرشین پت مراجعه نمود. بیمار توسط دکتر هلیا فهیم، متخصص جراحی دامپزشکی، پذیرش و پس از معاینه اولیه به دلیل احتمال درگیری گوارشی حاد جهت بررسی‌های تکمیلی ارجاع شد. وضعیت عمومی بیمار متوسط تا ضعیف ارزیابی شد و علائم بالینی با انسداد نسبی دستگاه گوارش فوقانی همخوانی داشت.

یافته‌های تشخیصی

بیمار ابتدا به بخش رادیولوژی ارجاع گردید. در تصاویر رادیوگرافی شکم، وجود چندین جسم خارجی خطی شامل سه عدد کش و مقدار قابل توجهی پلاستیک نایلونی در معده و بخش ابتدایی روده باریک تشخیص داده شد. عدم وجود شواهد پارگی، پنوماتوز یا افیوژن آزاد شکمی مشاهده شد که امکان مداخله غیرجراحی را مطرح می‌کرد.

تصمیم‌گیری درمانی

با توجه به زمان بلع، وضعیت پایدار نسبی بیمار و عدم شواهد نکروز یا سوراخ‌شدگی، دکتر هلیا فهیم تصمیم به مداخله اندوسکوپیک به‌جای جراحی باز گرفت. این تصمیم با هدف کاهش تهاجم درمانی، کاهش ریسک عوارض پس از جراحی و تسریع ریکاوری اتخاذ شد.

اقدام اندوسکوپی و بیهوشی

اندوسکوپی تحت بیهوشی استنشاقی انجام شد. پروتکل بیهوشی شامل القای ملایم و نگهداری با ایزوفلوران بود. در طی اندوسکوپی، اجسام خارجی شامل کش‌ها و پلاستیک نایلونی به‌طور کامل و بدون آسیب به مخاط معده خارج شدند. هیچ‌گونه اولسر عمقی یا نکروز مخاطی مشاهده نشد. بیمار پس از پایان پروسیجر به‌خوبی ریکاور شد.

پروتکل درمان دارویی پس از اندوسکوپی

کنترل تهوع

ماروپیتانت با دوز 1 mg/kg به‌صورت زیرجلدی هر 24 ساعت به مدت 3 روز جهت کنترل تهوع و محافظت از دستگاه گوارش تجویز شد.

محافظت مخاط معده

سوکرالفیت با دوز 0.25 g به ازای هر گربه خوراکی هر 8 ساعت به مدت 5 روز جهت ترمیم مخاط معده استفاده گردید. امپرازول با دوز 1 mg/kg خوراکی هر 24 ساعت به مدت 5 روز نیز به‌عنوان مهارکننده ترشح اسید اضافه شد.

کنترل درد و التهاب

بوپرنورفین با دوز 0.02 mg/kg زیرزبانی هر 8 تا 12 ساعت به مدت 48 ساعت جهت کنترل درد احشایی تجویز شد. استفاده از NSAID به دلیل احتمال تحریک مخاط گوارشی انجام نشد.

آنتی‌بیوتیک‌تراپی

با توجه به دستکاری مخاطی و ریسک ترانسلوکاسیون باکتریال، آموکسی‌سیلین–کلاوولانات با دوز 12.5 mg/kg خوراکی هر 12 ساعت به مدت 5 روز تجویز گردید.

بستری و پایش داخلی

بیمار به مدت سه روز تحت مراقبت بخش داخلی بیمارستان قرار گرفت. در این مدت، پایش دمای بدن، اشتها، علائم گوارشی و وضعیت هیدراسیون انجام شد. طی 24 ساعت اول بی‌اشتهایی خفیف مشاهده شد که به‌تدریج با بهبود وضعیت عمومی برطرف گردید.

نتیجه درمان و پیگیری

پس از شروع مجدد تغذیه خوراکی با رژیم نرم و قابل‌هضم، بیمار بدون بروز تهوع یا درد شکمی غذا خوردن را از سر گرفت. علائم بالینی به‌طور کامل برطرف شد و بیمار به وضعیت فیزیولوژیک طبیعی بازگشت. در پیگیری کوتاه‌مدت، هیچ عارضه ثانویه‌ای گزارش نشد.

بحث و جمع‌بندی تخصصی

این کیس نشان می‌دهد که در صورت انتخاب صحیح بیمار و تشخیص به‌موقع، اندوسکوپی می‌تواند جایگزین ایمن و مؤثری برای جراحی در موارد بلع اجسام خارجی گوارشی در گربه‌ها باشد. تصمیم‌گیری مبتنی بر زمان، یافته‌های تصویربرداری و تجربه جراح نقش کلیدی در موفقیت درمان دارد. مدیریت صحیح پس از پروسیجر و درمان حمایتی داخلی، عامل اصلی ریکاوری کامل بیمار در این کیس بود.

رفرنس‌ها

Merck Veterinary Manual, Gastrointestinal Foreign Bodies in Cats

Withrow & MacEwen’s Small Animal Clinical Oncology & Surgery

Plumb’s Veterinary Drug Handbook