ACTH Stimulation Test در دامپزشکی | تفسیر تخصصی

ACTH Stimulation Test در دامپزشکی | تفسیر تخصصی
ACTH Stimulation Test در دامپزشکی | تفسیر تخصصی

ACTH Stimulation Test در دامپزشکی

ACTH stimulation test تست استاندارد طلایی برای تشخیص هیپوآدرنوکورتیسیسم (آدیسون) و همچنین پایش درمان هایپرآدرنوکورتیسیسم (کوشینگ) است. این تست پاسخ آدرنال به تحریک ACTH را ارزیابی می‌کند.

--------------------------------------------------

اندیکاسیون‌ها

  • شک به آدیسون (Na:K پایین، شوک + برادی‌کاردی)
  • پایش درمان Trilostane
  • پایش درمان Mitotane
  • تمایز آدیسون از بیماری‌های گوارشی مزمن
--------------------------------------------------

پروتکل انجام تست

مرحله 1: نمونه پایه (Baseline Cortisol)

خون‌گیری در لوله سرم ثبت زمان دقیق

مرحله 2: تزریق ACTH

دارودوز دقیق
Cosyntropin (Synthetic ACTH) 5 µg/kg IV یا IM (حداکثر 250 µg/dog)
⚠ IV ارجح است (پاسخ قابل پیش‌بینی‌تر)

مرحله 3: نمونه دوم

60 دقیقه پس از تزریق (سگ) 60–90 دقیقه (گربه) --------------------------------------------------

تفسیر نتایج در آدیسون

BaselinePost-ACTHتفسیر
پایین عدم افزایش (<2 µg/dL) تشخیص آدیسون
>2 µg/dL افزایش مناسب رد آدیسون
⚠ افزایش ناکافی ولی غیرصفر → آدیسون نسبی یا مصرف استروئید اخیر --------------------------------------------------

تفسیر در پایش کوشینگ

در درمان با Trilostane

Post-ACTH مطلوب: 2–5 µg/dL > 9 µg/dL → دوز ناکافی < 2 µg/dL → خطر آدیسون یاتروژنیک --------------------------------------------------

خطاهای رایج

• مصرف اخیر پردنیزولون (تداخل در سنجش کورتیزول) • تاخیر در سانتریفیوژ نمونه • همولیز شدید • اشتباه در زمان‌گیری نمونه دوم • استفاده از دوز نادرست ACTH
--------------------------------------------------

تفاوت با Basal Cortisol

  • Basal > 2 µg/dL → آدیسون رد می‌شود
  • Basal پایین → نیاز به ACTH test
  • ACTH تنها تست قطعی است
--------------------------------------------------

نکات پیشرفته کلینیکی

• در بحران آدیسونی ابتدا Dexamethasone استفاده شود (تداخل ندارد) • تست را می‌توان پس از شروع دگزامتازون انجام داد • در بیماران شوک، تاخیر در تست جایز نیست ولی درمان مقدم است • آدیسون آتیپیک ممکن است الکترولیت نرمال داشته باشد
--------------------------------------------------

پیش‌آگهی

در صورت تشخیص صحیح با ACTH stimulation test و شروع درمان مناسب، پیش‌آگهی عالی است و بیمار زندگی طبیعی خواهد داشت.

--------------------------------------------------

منابع معتبر

MSD Veterinary Manual
AVMA --------------------------------------------------
آخرین مقالات