ACTH Stimulation Test در دامپزشکی | تفسیر تخصصی
ACTH Stimulation Test در دامپزشکی
ACTH stimulation test تست استاندارد طلایی برای تشخیص
هیپوآدرنوکورتیسیسم (آدیسون) و همچنین پایش درمان
هایپرآدرنوکورتیسیسم (کوشینگ) است.
این تست پاسخ آدرنال به تحریک ACTH را ارزیابی میکند.
--------------------------------------------------
اندیکاسیونها
- شک به آدیسون (Na:K پایین، شوک + برادیکاردی)
- پایش درمان Trilostane
- پایش درمان Mitotane
- تمایز آدیسون از بیماریهای گوارشی مزمن
--------------------------------------------------
پروتکل انجام تست
مرحله 1: نمونه پایه (Baseline Cortisol)
خونگیری در لوله سرم
ثبت زمان دقیق
مرحله 2: تزریق ACTH
| دارو | دوز دقیق |
| Cosyntropin (Synthetic ACTH) |
5 µg/kg IV یا IM (حداکثر 250 µg/dog) |
⚠ IV ارجح است (پاسخ قابل پیشبینیتر)
مرحله 3: نمونه دوم
60 دقیقه پس از تزریق (سگ)
60–90 دقیقه (گربه)
--------------------------------------------------
تفسیر نتایج در آدیسون
| Baseline | Post-ACTH | تفسیر |
| پایین |
عدم افزایش (<2 µg/dL) |
تشخیص آدیسون |
| >2 µg/dL |
افزایش مناسب |
رد آدیسون |
⚠ افزایش ناکافی ولی غیرصفر → آدیسون نسبی یا مصرف استروئید اخیر
--------------------------------------------------
تفسیر در پایش کوشینگ
در درمان با Trilostane
Post-ACTH مطلوب: 2–5 µg/dL
> 9 µg/dL → دوز ناکافی
< 2 µg/dL → خطر آدیسون یاتروژنیک
--------------------------------------------------
خطاهای رایج
• مصرف اخیر پردنیزولون (تداخل در سنجش کورتیزول)
• تاخیر در سانتریفیوژ نمونه
• همولیز شدید
• اشتباه در زمانگیری نمونه دوم
• استفاده از دوز نادرست ACTH
--------------------------------------------------
تفاوت با Basal Cortisol
- Basal > 2 µg/dL → آدیسون رد میشود
- Basal پایین → نیاز به ACTH test
- ACTH تنها تست قطعی است
--------------------------------------------------
نکات پیشرفته کلینیکی
• در بحران آدیسونی ابتدا Dexamethasone استفاده شود (تداخل ندارد)
• تست را میتوان پس از شروع دگزامتازون انجام داد
• در بیماران شوک، تاخیر در تست جایز نیست ولی درمان مقدم است
• آدیسون آتیپیک ممکن است الکترولیت نرمال داشته باشد
--------------------------------------------------
پیشآگهی
در صورت تشخیص صحیح با ACTH stimulation test و شروع درمان مناسب،
پیشآگهی عالی است و بیمار زندگی طبیعی خواهد داشت.
--------------------------------------------------
منابع معتبر
MSD Veterinary Manual
AVMA
--------------------------------------------------