عفونت گوش سگ خانگی؛ علائم و درمان
عفونت گوش سگ خانگی؛ علائم، تشخیص و درمان
عفونت گوش سگ (Otitis) معمولاً بهصورت اوتیت خارجی شروع میشود، اما اگر دیر درمان شود میتواند به اوتیت میانی/داخلی برسد. درمان موفق یعنی: تشخیص عامل + اصلاح علت زمینهای + درمان صحیح + پیگیری.
علائم عفونت گوش در سگ
- خارش گوش و تکان دادن مکرر سر
- بوی بد گوش، ترشح قهوهای/زرد/چرکی
- قرمزی، تورم یا درد هنگام لمس گوش
- کج کردن سر، بیقراری، گریه از درد (شدید)
- کاهش شنوایی یا عدم تعادل (درگیری میانی/داخلی)
اگر سگ با درد شدید یا کجی سر/عدم تعادل مراجعه کرد، احتمال اوتیت میانی/داخلی یا پارگی پرده گوش را جدی بگیرید.
علتهای اصلی (چرا گوش عفونت میکند؟)
1) عوامل اولیه (Primary causes)
- آلرژی (غذایی یا آتوپی) — یکی از شایعترین علتهای زمینهای
- انگلها (گال گوش در سگ/گربههای در تماس)
- جسم خارجی (خار/دانه گیاه) — شروع ناگهانی و یکطرفه
- اختلالات کراتینیزاسیون و برخی بیماریهای پوستی
- توده/پولیپ در کانال گوش
2) عوامل ثانویه (Secondary infections)
- Yeast (Malassezia) — ترشح چرب/قهوهای، بوی خاص
- باکتریها — ترشح چرکی، درد و التهاب بیشتر
3) عوامل پایدارکننده (Perpetuating factors)
- ضخیم شدن کانال گوش، تنگی مجرا، درد مزمن
- پارگی پرده گوش، اوتیت میانی
- تمیزکاری نامناسب یا درمان ناقص
تشخیص مرحلهبهمرحله (الگوریتم کلینیکی)
- شرح حال: یکطرفه/دوطرفه، شروع ناگهانی، شنا/حمام، آلرژی پوستی، داروهای قبلی
- معاینه کانال گوش و ارزیابی درد/تورم
- اتوسکوپی: بررسی جسم خارجی، توده، و وضعیت پرده گوش
- سیتولوژی گوش: تعیین yeast vs باکتری، وجود کوکسی/راد، نوتروفیل
- کشت و آنتیبیوگرام: در اوتیتهای عودکننده/مزمن، درمانمقاوم یا حضور باسیلها (رادها)
- در موارد مشکوک به اوتیت میانی/داخلی: تصویربرداری (رادیوگرافی/CT) و ارزیابی تخصصی
| یافته سیتولوژی | تفسیر محتمل | اقدام |
|---|---|---|
| Yeast فراوان (Malassezia) | اوتیت قارچی/مختلط | آنتیفانگال موضعی + پاکسازی صحیح |
| کوکسی + التهاب | اوتیت باکتریال (اغلب استاف) | آنتیبیوتیک موضعی هدفمند |
| باسیل/راد | درگیری پیچیده/مقاوم | کشت و آنتیبیوگرام توصیه میشود |
درمان اصولی عفونت گوش سگ
گام 1: پاکسازی درست (Ear cleaning)
- پاکسازی با محلول مناسب، بهخصوص قبل از قطره درمانی
- در گوش خیلی دردناک/متورم ممکن است نیاز به کنترل درد و آرامبخشی باشد
اگر پرده گوش دیده نمیشود یا شک به پارگی وجود دارد، از هر محلول/قطرهای خودسرانه استفاده نکنید.
گام 2: درمان موضعی هدفمند
- عفونتهای خفیف تا متوسط معمولاً با درمان موضعی (ترکیبی ضدقارچ/آنتیبیوتیک/ضدالتهاب) کنترل میشوند
- انتخاب دارو باید بر اساس سیتولوژی باشد (yeast محور یا باکتری محور)
گام 3: درمان سیستمیک (در موارد منتخب)
- اوتیت شدید، اوتیت میانی، سلولیت اطراف گوش، یا عدم امکان درمان موضعی
- در این شرایط تصمیم دارویی بهتر است با کشت/آنتیبیوگرام و معاینه دقیق انجام شود
گام 4: درمان علت زمینهای (کلید جلوگیری از عود)
- در اوتیتهای عودکننده، آلرژی شایعترین مقصر است: کنترل آلرژی = کاهش عود
- بررسی انگلها، جسم خارجی، تودهها، و مشکلات پوستی همراه
چه زمانی باید سریع مراجعه کنید؟
- درد شدید، جیغ هنگام لمس گوش
- کجی سر، عدم تعادل، حرکات غیرعادی چشم، تهوع/استفراغ همراه
- ترشح چرکی زیاد و بدبو، تورم شدید کانال
- عود مکرر با درمانهای قبلی
پیشگیری از عفونت گوش در سگهای خانگی
- خشک نگه داشتن گوش بعد از حمام/شنا (بهویژه نژادهای گوش آویزان)
- تمیزکاری منظم اما نه بیش از حد (تمیزکاری افراطی خودش التهاب میدهد)
- کنترل آلرژی پوستی و خارش مزمن
- ویزیت دورهای در سگهای با سابقه اوتیت
منابع معتبر
برای مطالعه بیشتر: MSD Veterinary Manual و AVMA
جمعبندی کوتاه
عفونت گوش سگ معمولاً با یک علت زمینهای شروع میشود و با عفونت ثانویه (قارچ/باکتری) تشدید میگردد. بهترین نتیجه وقتی است که سیتولوژی انجام شود، پرده گوش بررسی گردد، درمان موضعی درست انتخاب شود و علت زمینهای (خصوصاً آلرژی) کنترل شود.
تصاویر و ویدئو پیشنهادی
ویدئو: آموزش کوتاه تمیز کردن ایمن گوش (در صورت تأیید دامپزشک و نبود شک به پارگی پرده گوش).
پیشنهاد بکلینک معتبر
- لینک به صفحات آموزشی MSD Vet Manual درباره Otitis externa
- ارجاع به رفرنسهای dermatology/otology دامپزشکی (مقالات مروری اوتیت و آلرژی)