IVDD در سگ؛ چه زمانی جراحی فوری لازم است؟

بیماری دیسک بین‌مهره‌ای (Intervertebral Disc Disease - IVDD) یکی از شایع‌ترین علل فلج ناگهانی و درد شدید ستون فقرات در سگ‌هاست. این بیماری می‌تواند از درد خفیف تا فلج کامل پیشرفت کند و در برخی موارد نیاز به جراحی اورژانسی دارد.

IVDD چیست؟

در IVDD، دیسک بین مهره‌ها دچار بیرون‌زدگی یا پارگی می‌شود و به نخاع فشار وارد می‌کند. این فشار باعث درد، اختلال عصبی و در موارد شدید از دست رفتن حرکت اندام‌ها می‌شود.

نژادهای مستعد

• Dachshund (سگ‌های پایه کوتاه)
• Pekingese
• Shih Tzu
• Beagle
• Corgi

علائم بالینی IVDD

• درد شدید ستون فقرات (ناله یا عدم حرکت)
• عدم تمایل به پریدن یا حرکت
• ضعف یا فلج اندام‌ها
• کشیدن پاها روی زمین (Knuckling)
• از دست رفتن کنترل ادرار یا مدفوع

درجات IVDD

Grade 1

درد فقط، بدون نقص عصبی

Grade 2

ضعف حرکتی بدون فلج کامل

Grade 3

ناتوانی در ایستادن اما حرکت غیرارادی پاها وجود دارد

Grade 4

فلج با حفظ حس عمقی

Grade 5

فلج کامل بدون حس عمقی (اورژانس جراحی)

چه زمانی جراحی فوری لازم است؟

• فلج ناگهانی (Grade 4–5)
• از دست رفتن حس عمقی اندام‌ها
• بدتر شدن سریع علائم طی 24–48 ساعت
• عدم پاسخ به درمان دارویی
• اختلال شدید کنترل ادرار/مدفوع

تشخیص در کلینیک

• معاینه نورولوژیک کامل
• رادیوگرافی ستون فقرات
• MRI (روش طلایی تشخیص)
• CT در صورت عدم دسترسی

درمان IVDD

درمان محافظه‌کارانه

• استراحت مطلق
• داروهای ضد التهاب
• مسکن‌های عصبی

درمان جراحی

• Decompression (دکمپرشن نخاع)
• Hemilaminectomy
• Ventral slot (در موارد خاص)

پیش‌آگهی

در مراحل خفیف، پیش‌آگهی خوب است. اما در موارد Grade 5، زمان طلایی برای جراحی بسیار مهم است و تأخیر می‌تواند منجر به فلج دائمی شود.

نکات کلینیکی مهم

در IVDD، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نتیجه درمان، سرعت تشخیص و تصمیم‌گیری برای جراحی است. تأخیر در موارد شدید برابر با از دست رفتن عملکرد عصبی است.