تشخیص و درمان بیماریهای قلبی در سگ و گربه؛ از سوفل قلبی تا شروع درمان دارویی
سوفل قلبی در سگ و گربه؛ چه زمانی طبیعی است و چه زمانی خطرناک؟
سوفل قلبی (Heart Murmur) یکی از شایعترین یافتههای معاینه قلب در دامپزشکی حیوانات کوچک است. سوفل یک بیماری نیست بلکه صدایی است که در اثر جریان آشفته خون در قلب یا عروق بزرگ ایجاد میشود.
بسیاری از صاحبان حیوانات پس از شنیدن عبارت «حیوان شما سوفل قلبی دارد» تصور میکنند حیوانشان دچار نارسایی قلبی شده است، در حالی که شدت سوفل لزوماً با شدت بیماری قلبی ارتباط مستقیم ندارد.
سوفل قلبی چگونه ایجاد میشود؟
| علت | مکانیسم |
|---|---|
| MMVD | بازگشت خون از دریچه میترال |
| HCM | اختلال پرشدگی و جریان خروجی |
| PDA | شانت غیرطبیعی خون |
| آنمی | افزایش سرعت جریان خون |
| تب و استرس | افزایش برونده قلبی |
درجهبندی سوفل قلبی
| درجه | شدت |
|---|---|
| I/VI | بسیار خفیف |
| II/VI | خفیف |
| III/VI | متوسط |
| IV/VI | واضح |
| V/VI | بسیار شدید |
| VI/VI | همراه با Thrill قابل لمس |
سوفل فیزیولوژیک
تمام سوفلها نشاندهنده بیماری قلبی نیستند و برخی حیوانات ممکن است سوفل عملکردی یا فیزیولوژیک داشته باشند.
- توله سگهای جوان
- بچه گربهها
- حیوانات مبتلا به تب
- آنمی شدید
- استرس شدید هنگام معاینه
چه زمانی سوفل نگرانکننده است؟
- شدت بیشتر از III/VI
- وجود سرفه همزمان
- کاهش تحمل فعالیت
- سنکوپ
- تاکیپنه استراحتی
- وجود آریتمی
Clinical Pearl
وجود سوفل قلبی به معنی نارسایی قلبی نیست و عدم وجود سوفل نیز بیماری قلبی را رد نمیکند، به ویژه در گربههای مبتلا به HCM.
Red Flags
- سوفل جدید در حیوان مسن
- سوفل همراه با سرفه شبانه
- سوفل همراه با سنکوپ
- سوفل همراه با آریتمی
- سوفل همراه با تاکیپنه استراحتی
سرفه قلبی در سگ؛ چگونه آن را از بیماری تنفسی تشخیص دهیم؟
سرفه یکی از شایعترین دلایل مراجعه سگهای مسن به کلینیک دامپزشکی است، اما برخلاف تصور بسیاری از صاحبان حیوانات، هر سرفهای منشأ ریوی یا عفونی ندارد.
شایعترین علت سرفه قلبی در سگها، بیماری دژنراتیو دریچه میترال (MMVD) و نارسایی احتقانی قلب (CHF) است که باعث بزرگ شدن دهلیز چپ و تجمع مایع در ریهها میشود.
چرا بیماری قلبی باعث سرفه میشود؟
Mitral Valve Disease
↓
Left Atrial Enlargement
↓
Pulmonary Venous Congestion
↓
Pulmonary Edema
↓
Cough
در برخی بیماران بزرگ شدن دهلیز چپ میتواند باعث فشار روی برونش اصلی چپ نیز شود و سرفه ایجاد کند.
تفاوت سرفه قلبی و سرفه تنفسی
| ویژگی | سرفه قلبی | سرفه تنفسی |
|---|---|---|
| سن بیمار | معمولاً مسن | هر سنی |
| زمان بروز | شب یا استراحت | متغیر |
| عدم تحمل فعالیت | شایع | کمتر شایع |
| تاکیپنه استراحتی | شایع | متغیر |
| سوفل قلبی | معمولاً وجود دارد | معمولاً وجود ندارد |
علائم هشداردهنده سرفه قلبی
- سرفه شبانه یا هنگام خواب
- سرفه پس از فعالیت
- افزایش تعداد تنفس در خواب
- کاهش تحمل ورزش
- سنکوپ یا ضعف ناگهانی
- کاهش اشتها در مراحل پیشرفته
چه زمانی بررسی قلب ضروری است؟
| تست | هدف |
|---|---|
| Thoracic Radiography | بررسی قلب و ریه |
| Echocardiography | تشخیص بیماری ساختاری |
| ECG | بررسی آریتمی |
| Blood Pressure | پایش همودینامیک |
Clinical Pearl
سگ مبتلا به MMVD معمولاً ابتدا تعداد تنفس در خوابش افزایش پیدا میکند و سپس سرفه ظاهر میشود.
Red Flags
- RR خواب بیشتر از 30 بار در دقیقه
- سرفه همراه با تاکیپنه
- سرفه همراه با سنکوپ
- سرفه همراه با سیانوز
- سرفه همراه با عدم تحمل فعالیت
تشخیص و درمان بیماریهای قلبی در سگ و گربه؛ از سوفل قلبی تا شروع درمان دارویی
بیماریهای قلبی در حیوانات خانگی همیشه با نارسایی قلبی و ادم ریوی شروع نمیشوند. در بسیاری از بیماران اولین علامت تنها یک سوفل خفیف، سرفه شبانه یا کاهش تحمل فعالیت است. تشخیص زودهنگام و شروع درمان در زمان مناسب میتواند سالها به طول عمر و کیفیت زندگی بیمار اضافه کند.
بلاک ۱: سوفل قلبی؛ چه زمانی مهم است؟
سوفل قلبی یک بیماری نیست بلکه نتیجه جریان آشفته خون در قلب است. شدت سوفل لزوماً با شدت بیماری قلبی ارتباط مستقیم ندارد.
- MMVD شایعترین علت سوفل در سگهای مسن است.
- HCM یکی از علل مهم سوفل در گربهها محسوب میشود.
- آنمی و تب نیز میتوانند باعث ایجاد سوفل شوند.
بلاک ۲: سرفه قلبی در سگ
سرفه قلبی معمولاً در اثر احتقان وریدهای ریوی یا بزرگ شدن دهلیز چپ ایجاد میشود.
- سرفه شبانه یا هنگام استراحت
- کاهش تحمل فعالیت
- افزایش تعداد تنفس در خواب
- سرفه همراه با سوفل قلبی
بلاک ۳: اکو، رادیولوژی و ECG چه اطلاعاتی میدهند؟
| تست | کاربرد |
|---|---|
| Echocardiography | تشخیص بیماری ساختاری قلب |
| Thoracic Radiography | بررسی CHF و ادم ریوی |
| ECG | تشخیص آریتمی |
| Blood Pressure | پایش همودینامیک |
اکوکاردیوگرافی همچنان استاندارد طلایی تشخیص بیشتر بیماریهای قلبی در حیوانات کوچک محسوب میشود.
بلاک ۴: آریتمیهای مهم قلبی
| آریتمی | اهمیت بالینی |
|---|---|
| Atrial Fibrillation | شایع در DCM و دهلیز چپ بزرگ |
| VPC | شایع در بیماریهای میوکارد |
| Ventricular Tachycardia | اورژانس بالقوه |
| AV Block | ممکن است نیازمند Pacemaker باشد |
بلاک ۵: چه زمانی درمان دارویی را شروع کنیم؟
| دارو | کاربرد اصلی |
|---|---|
| Pimobendan | MMVD و DCM |
| Furosemide | CHF و ادم ریوی |
| Spironolactone | مهار RAAS |
| ACE Inhibitors | کنترل بازآرایی قلبی |
شروع زودهنگام Pimobendan در مرحله B2 بیماری دریچه میترال میتواند زمان رسیدن به CHF را به طور معنیداری به تأخیر بیندازد.
بلاک ۶: پایش بیمار قلبی و پیشآگهی
- اندازهگیری RR خواب در منزل
- رادیوگرافی دورهای قفسه سینه
- اکوکاردیوگرافی منظم
- پایش عملکرد کلیه و الکترولیتها
- ارزیابی کیفیت زندگی بیمار
Clinical Pearl
در بسیاری از بیماران قلبی، افزایش تعداد تنفس در خواب اولین نشانه شروع نارسایی قلبی احتقانی است.
سوالات متداول
آیا هر سوفل قلبی نیاز به درمان دارد؟
خیر، تصمیم درمان بر اساس نوع بیماری و مرحله آن انجام میشود.
عدد طبیعی RR خواب در سگ چقدر است؟
کمتر از 30 تنفس در دقیقه طبیعی محسوب میشود.
مهمترین تست تشخیصی بیماریهای قلبی چیست؟
اکوکاردیوگرافی مهمترین ابزار تشخیصی در کاردیولوژی دامپزشکی است.