هیپرکالمی در حیوانات کوچک | درمان اورژانسی
هیپرکالمی در حیوانات کوچک (Emergency Protocol)
هیپرکالمی (K⁺ > 5.5 mEq/L) یک اختلال الکترولیتی بالقوه کشنده در سگ و گربه است که میتواند منجر به آریتمی شدید و ایست قلبی شود.
--------------------------------------------------
علل شایع
- انسداد ادراری (Post-renal)
- پارگی مثانه
- نارسایی کلیوی حاد
- هیپوآدرنوکورتیسیسم (Addison)
- اسیدوز متابولیک شدید
- همولیز نمونه (کاذب)
--------------------------------------------------
درجات خطر بر اساس پتاسیم
| سطح K (mEq/L) | شدت | ریسک قلبی |
| 5.5–6.5 | خفیف | کم |
| 6.5–7.5 | متوسط | تغییر ECG |
| >7.5 | شدید | ایست قلبی محتمل |
--------------------------------------------------
تغییرات ECG مرحلهای
• T wave بلند و نوکتیز
• کوتاه شدن QT
• حذف موج P
• QRS پهن
• سینوسی برادیکاردی
• Ventricular fibrillation
--------------------------------------------------
پروتکل درمان مرحلهای
مرحله 1: حفاظت قلب
| دارو | دوز | نکته |
| Calcium Gluconate 10% |
0.5–1 ml/kg IV طی 10 دقیقه |
اثر 30–60 دقیقه |
⚠ فقط محافظت میوکارد، پتاسیم را کاهش نمیدهد.
--------------------------------------------------
مرحله 2: انتقال پتاسیم به داخل سلول
| دارو | دوز دقیق |
| Regular Insulin |
0.1–0.25 U/kg IV |
| Dextrose 50% |
0.5–1 g/kg IV (رقیق شود) |
| Sodium Bicarbonate |
1–2 mEq/kg IV (در اسیدوز شدید) |
اثر طی 15–30 دقیقه آغاز میشود.
--------------------------------------------------
مرحله 3: حذف پتاسیم از بدن
- Fluid therapy (0.9% NaCl)
- Furosemide 1–2 mg/kg IV (در صورت تولید ادرار)
- Dialysis در موارد مقاوم
- رفع انسداد یا جراحی پارگی
--------------------------------------------------
نکات ICU
• در K > 8 mEq/L کلسیم فوراً تزریق شود
• برادیکاردی غیرقابل توجیه = بررسی فوری پتاسیم
• نمونه همولیزه کاذب ایجاد میکند
• پایش پتاسیم هر 1–2 ساعت
--------------------------------------------------
پیشآگهی
در صورت درمان سریع، پیشآگهی خوب است.
تاخیر در اصلاح هایپرکالمی علت اصلی مرگ در انسداد ادراری گربه نر است.
--------------------------------------------------
منابع علمی معتبر
MSD Veterinary Manual
AVMA
--------------------------------------------------