پانکراتیت در گربه؛ تشخیص دشوار و درمان دقیق

پانکراتیت در گربه؛ تشخیص دشوار و درمان دقیق
پانکراتیت در گربه؛ تشخیص دشوار و مدیریت دقیق

پانکراتیت در گربه؛ تشخیص دشوار، مدیریت دقیق

پانکراتیت در گربه برخلاف سگ اغلب با علائم واضح گوارشی بروز نمی‌کند و می‌تواند با بی‌حالی و بی‌اشتهایی ساده تظاهر کند. همین موضوع باعث می‌شود تشخیص آن چالش‌برانگیز باشد.

هر گربه با بی‌اشتهایی حاد + لتارژی بدون علت واضح باید از نظر پانکراتیت ارزیابی شود.

پاتوفیزیولوژی

  • فعال شدن زودرس آنزیم‌های پانکراسی
  • التهاب و ادم پانکراس
  • نکروز موضعی در موارد شدید
  • درگیری همزمان کبد و روده (Triaditis)

علائم بالینی شایع

  • بی‌اشتهایی ناگهانی
  • لتارژی
  • کاهش وزن
  • استفراغ خفیف یا متناوب
  • درد شکمی (همیشه واضح نیست)
  • هایپوترمی در موارد شدید

تشخیص

آزمایش خون

  • افزایش ALT/AST در موارد همزمان کبدی
  • لوکوسیتوز یا لوکوپنی
  • هیپوکلسمی در موارد شدید

fPLI (Feline Pancreatic Lipase Immunoreactivity)

  • آزمون انتخابی اختصاصی‌تر نسبت به لیپاز سرم
  • مقادیر بالاتر از محدوده مرجع → مشکوک/مثبت

سونوگرافی

  • پانکراس هیپو/هیپراکو با افزایش اندازه
  • چربی اطراف هیپراکو
  • مایع آزاد در موارد شدید

تشخیص افتراقی

  • لیپیدوز کبدی
  • کلانژیت
  • IBD
  • انسداد صفراوی
  • نئوپلازی پانکراس

مدیریت مرحله‌ای درمان

1. مایع‌درمانی

  • Balanced crystalloids
  • اصلاح دهیدراسیون و الکترولیت‌ها

2. کنترل درد (بسیار مهم)

  • Opioids (مانند بوپرنورفین)
  • اجتناب از NSAIDs در موارد دهیدراته

3. کنترل تهوع

  • Maropitant
  • Ondansetron

4. تغذیه زودهنگام

  • تغذیه enteral طی 24–48 ساعت اول
  • در صورت عدم مصرف، لوله تغذیه

5. آنتی‌بیوتیک

فقط در صورت شواهد سپسیس یا نوتروپنی.

عوارض احتمالی

  • DIC
  • هیپوکلسمی شدید
  • شوک سپتیک
  • دیابت ثانویه

پیش‌آگهی

موارد خفیف پیش‌آگهی خوبی دارند. موارد نکروتیک یا همراه با تریادیت شدید ممکن است نیاز به بستری طولانی‌مدت داشته باشند.

جمع‌بندی کلینیکی

پانکراتیت در گربه اغلب «بی‌علامت کلاسیک» است. تکیه بر fPLI، سونوگرافی و قضاوت بالینی اهمیت حیاتی دارد. کنترل درد و تغذیه زودهنگام پایه درمان موفق هستند.

منابع علمی

این مقاله جهت استفاده آموزشی دامپزشکان تهیه شده است و جایگزین تصمیم‌گیری بالینی فردی نیست.