پانکراتیت در گربه برخلاف سگ اغلب با علائم واضح گوارشی بروز نمیکند و میتواند با بیحالی و بیاشتهایی ساده تظاهر کند. همین موضوع باعث میشود تشخیص آن چالشبرانگیز باشد.
هر گربه با بیاشتهایی حاد + لتارژی بدون علت واضح باید از نظر پانکراتیت ارزیابی شود.
پاتوفیزیولوژی
فعال شدن زودرس آنزیمهای پانکراسی
التهاب و ادم پانکراس
نکروز موضعی در موارد شدید
درگیری همزمان کبد و روده (Triaditis)
علائم بالینی شایع
بیاشتهایی ناگهانی
لتارژی
کاهش وزن
استفراغ خفیف یا متناوب
درد شکمی (همیشه واضح نیست)
هایپوترمی در موارد شدید
تشخیص
آزمایش خون
افزایش ALT/AST در موارد همزمان کبدی
لوکوسیتوز یا لوکوپنی
هیپوکلسمی در موارد شدید
fPLI (Feline Pancreatic Lipase Immunoreactivity)
آزمون انتخابی اختصاصیتر نسبت به لیپاز سرم
مقادیر بالاتر از محدوده مرجع → مشکوک/مثبت
سونوگرافی
پانکراس هیپو/هیپراکو با افزایش اندازه
چربی اطراف هیپراکو
مایع آزاد در موارد شدید
تشخیص افتراقی
لیپیدوز کبدی
کلانژیت
IBD
انسداد صفراوی
نئوپلازی پانکراس
مدیریت مرحلهای درمان
1. مایعدرمانی
Balanced crystalloids
اصلاح دهیدراسیون و الکترولیتها
2. کنترل درد (بسیار مهم)
Opioids (مانند بوپرنورفین)
اجتناب از NSAIDs در موارد دهیدراته
3. کنترل تهوع
Maropitant
Ondansetron
4. تغذیه زودهنگام
تغذیه enteral طی 24–48 ساعت اول
در صورت عدم مصرف، لوله تغذیه
5. آنتیبیوتیک
فقط در صورت شواهد سپسیس یا نوتروپنی.
عوارض احتمالی
DIC
هیپوکلسمی شدید
شوک سپتیک
دیابت ثانویه
پیشآگهی
موارد خفیف پیشآگهی خوبی دارند. موارد نکروتیک یا همراه با تریادیت شدید ممکن است نیاز به بستری طولانیمدت داشته باشند.
جمعبندی کلینیکی
پانکراتیت در گربه اغلب «بیعلامت کلاسیک» است. تکیه بر fPLI، سونوگرافی و قضاوت بالینی اهمیت حیاتی دارد. کنترل درد و تغذیه زودهنگام پایه درمان موفق هستند.