تشنج در سگ؛ چه زمانی اورژانسی است؟

تشنج در سگ یک اختلال عصبی ناگهانی است که می‌تواند از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. اگرچه برخی تشنج‌ها گذرا و کنترل‌پذیر هستند، اما بعضی موارد می‌توانند تهدیدکننده حیات باشند و نیاز به اقدام فوری دارند.

تشنج چیست و چرا رخ می‌دهد؟

تشنج نتیجه فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز است. این اختلال می‌تواند ناشی از بیماری‌های اولیه مغز یا مشکلات سیستمیک باشد.

علل شایع تشنج در سگ

• صرع ایدیوپاتیک
• مسمومیت‌ها (شکلات، سم موش، ایزوپروپانول)
• بیماری‌های کبدی یا کلیوی
• تومورهای مغزی (بیشتر در سگ‌های مسن)
• عفونت‌ها (دیستمپر، مننژیت)
• افت قند خون (خصوصاً در توله‌ها)

علائم تشنج در سگ

• لرزش شدید عضلات
• از دست دادن هوشیاری
• حرکات غیرارادی پاها (پدلینگ)
• ترشح بزاق زیاد
• ادرار یا مدفوع غیرارادی
• گیجی پس از حمله (Post-ictal phase)

چه زمانی تشنج اورژانسی است؟

۱. تشنج بیش از ۵ دقیقه

اگر حمله تشنجی بیشتر از ۵ دقیقه طول بکشد، خطر آسیب مغزی و هیپرترمی بالا است و باید فوراً به کلینیک مراجعه شود.

۲. تشنج‌های پشت سر هم (Cluster seizures)

وقوع بیش از یک تشنج در ۲۴ ساعت یا بدون بازگشت کامل هوشیاری بین حملات، یک وضعیت اورژانسی است.

۳. اولین تشنج در زندگی

هر سگ که برای اولین بار دچار تشنج می‌شود باید فوراً بررسی کامل عصبی و متابولیک شود.

۴. تشنج همراه با علائم دیگر

اگر تشنج همراه با تب، مسمومیت، ضعف شدید یا مشکلات تنفسی باشد، وضعیت بسیار خطرناک محسوب می‌شود.

اقدامات فوری در خانه

• حفظ آرامش و عدم دست زدن به دهان سگ
• جلوگیری از برخورد با اشیاء اطراف
• خاموش کردن نور و کاهش صدا
• زمان‌گیری دقیق حمله
• عدم استفاده از دارو بدون تجویز دامپزشک

کارهایی که نباید انجام دهید

• نگه داشتن زبان سگ (خطرناک و غیرضروری)
• ریختن آب یا دارو در دهان
• تلاش برای متوقف کردن فیزیکی تشنج

بعد از تشنج چه اتفاقی می‌افتد؟

در فاز پس از تشنج، سگ ممکن است گیج، نابینا موقت یا بی‌قرار باشد. این حالت معمولاً از چند دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشد.

چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کرد؟

هر تشنجی نیاز به بررسی دارد، اما موارد اورژانسی شامل تشنج طولانی، تکرارشونده یا همراه با علائم سیستمیک است.

نکات کلینیکی مهم

در اورژانس، کنترل تشنج با داروهای سریع‌الاثر مانند دیازپام یا میدازولام انجام می‌شود و در ادامه باید علت زمینه‌ای بررسی شود.