آدیسون در گربه | تشخیص و درمان تخصصی
بیماری آدیسون در گربه (Feline Hypoadrenocorticism)
آدیسون در گربه یک بیماری بسیار نادر اما بالقوه کشنده است.
شیوع آن بسیار کمتر از سگ است و به همین دلیل اغلب دیر تشخیص داده میشود.
--------------------------------------------------
پاتوفیزیولوژی
- تخریب ایمنیواسطه قشر آدرنال (شایعترین علت)
- کاهش کورتیزول ± آلدوسترون
- اختلال تعادل سدیم و پتاسیم در فرم کلاسیک
--------------------------------------------------
علائم بالینی در گربه
- بیحالی شدید
- بیاشتهایی
- کاهش وزن
- استفراغ متناوب
- ضعف و collapse
- هیپوترمی در بحران
⚠ شوک + برادیکاردی در گربه → شک قوی به آدیسون
--------------------------------------------------
الگوی آزمایشگاهی
| پارامتر | یافته شایع |
| سدیم | کاهش |
| پتاسیم | افزایش |
| Na:K ratio | < 23 مشکوک |
| آزوتِمی | ممکن |
| هیپوگلیسمی | گاهی |
--------------------------------------------------
تشخیص قطعی
ACTH Stimulation Test
Cosyntropin 5 µg/kg IV
نمونه پایه + 60–90 دقیقه بعد
Post-ACTH cortisol < 2 µg/dL → تشخیص قطعی
--------------------------------------------------
بحران آدیسونی در گربه
درمان فوری
0.9% NaCl
Bolus: 10–20 ml/kg طی 15–20 دقیقه
Dexamethasone 0.1 mg/kg IV
در صورت هیپرکالمی شدید:
Calcium Gluconate 0.5–1 ml/kg IV آهسته
--------------------------------------------------
درمان نگهدارنده
| دارو | دوز |
| DOCP |
2.2 mg/kg IM هر 25–30 روز |
| Prednisolone |
0.1–0.2 mg/kg/day PO |
--------------------------------------------------
تشخیصهای افتراقی مهم در گربه
- انسداد ادراری
- نارسایی کلیه
- پانکراتیت
- بیماری کبدی
--------------------------------------------------
پیشآگهی
در صورت تشخیص بهموقع، پیشآگهی خوب است.
به دلیل نادر بودن بیماری، تاخیر در تشخیص شایع است.
--------------------------------------------------
نکات کلینیکی مهم
• گربهها اغلب علائم مبهم دارند
• Basal cortisol > 2 µg/dL بیماری را تقریباً رد میکند
• نسبت Na:K ابزار غربالگری است نه تشخیص قطعی
• پاسخ درمانی معمولاً سریع و قابل توجه است
--------------------------------------------------
منابع معتبر
MSD Veterinary Manual
AVMA
--------------------------------------------------