ویروس لوسمی گربه‌ها (FeLV)؛ تشخیص، کنترل بیماری و پروتکل درمانی بیمارستانی

تعریف و اهمیت بالینی

ویروس لوسمی گربه‌ها یا Feline Leukemia Virus یکی از مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای ویروسی در گربه‌ها است که با ایجاد نقص ایمنی، آنمی، نئوپلازی‌های لنفوئیدی و افزایش حساسیت به عفونت‌های ثانویه همراه می‌باشد. felv همچنان یکی از علل اصلی مرگ‌ومیر مرتبط با بیماری‌های عفونی در گربه‌ها محسوب می‌شود و مدیریت آن نیازمند رویکرد بالینی و بیمارستانی دقیق است.

پاتوفیزیولوژی

felv یک رتروویروس است که پس از ورود به بدن، ابتدا در بافت لنفوئیدی تکثیر یافته و سپس وارد جریان خون می‌شود. ویروس با آلوده‌سازی مغز استخوان، سلول‌های خونساز و سیستم ایمنی، منجر به لکوپنی، آنمی غیر بازساختی و نقص ایمنی پیش‌رونده می‌گردد. نوع پاسخ ایمنی میزبان تعیین‌کننده سیر بیماری به‌صورت عفونت موقت، نهفته یا پیشرونده است.

راه‌های انتقال

انتقال ویروس عمدتاً از طریق تماس نزدیک، بزاق، ترشحات بینی، گازگرفتگی، استفاده مشترک از ظروف غذا و در مواردی انتقال عمودی از مادر به جنین صورت می‌گیرد. felv خارج از بدن پایداری کمی دارد اما در محیط‌های پرجمعیت مانند پناهگاه‌ها و خانه‌های چندگربه‌ای شیوع بالاتری دارد.

تظاهرات بالینی

علائم بالینی بسیار متغیر بوده و شامل بی‌حالی، کاهش وزن، تب‌های عودکننده، آنمی، لنفادنوپاتی، عفونت‌های مکرر، زخم‌های دهانی، اختلالات گوارشی و در مراحل پیشرفته بروز لنفوم یا لوسمی می‌باشد. برخی گربه‌ها در مراحل اولیه بدون علامت هستند.

تشخیص بیماری

تشخیص اولیه بر اساس تست‌های آنتی‌ژن p27 انجام می‌شود. تست‌های سریع SNAP به‌عنوان غربالگری استفاده می‌گردند. در موارد مثبت، تکرار تست پس از 8 تا 12 هفته برای افتراق عفونت گذرا از پیشرونده توصیه می‌شود. PCR برای تشخیص عفونت نهفته و بررسی پروویروس کاربرد دارد. CBC و بیوشیمی سرم جهت ارزیابی اثرات سیستمیک ضروری هستند.

اصول کنترل بیماری

felv درمان قطعی ندارد و هدف اصلی کنترل بیماری، کاهش بار ویروسی، پیشگیری از عفونت‌های ثانویه و حفظ کیفیت زندگی بیمار است. ایزولاسیون گربه‌های مثبت، جلوگیری از تماس با گربه‌های سالم و واکسیناسیون گربه‌های منفی از ارکان اصلی کنترل بیماری محسوب می‌شوند.

پروتکل درمانی بیمارستان دامپزشکی پرشین پت

درمان حمایتی و پایدارسازی

در بیماران علامت‌دار، اصلاح دهیدراسیون، کنترل تب و حمایت تغذیه‌ای در اولویت قرار دارد. رژیم غذایی با کیفیت بالا و پرانرژی برای کاهش کاتابولیسم توصیه می‌شود.

کنترل عفونت‌های ثانویه

در صورت وجود عفونت باکتریال ثانویه، آنتی‌بیوتیک‌تراپی بر اساس معاینه و CBC انجام می‌شود. آموکسی‌سیلین–کلاوولانات با دوز 12.5 mg/kg خوراکی هر 12 ساعت یا در موارد شدید، آنتی‌بیوتیک تزریقی انتخاب می‌گردد.

درمان آنمی

در آنمی غیر بازساختی شدید، تزریق خون یا Packed RBC در صورت نیاز انجام می‌شود. پایش مداوم PCV و رتیکولوسیت ضروری است.

ایمونومدولاتورها و داروهای ضدویروس

اینترفرون اُمگا گربه‌ای به‌عنوان درمان کمکی می‌تواند موجب بهبود بالینی و کاهش شدت علائم در برخی بیماران شود. استفاده از داروهای ضدویروس انسانی مانند AZT محدود بوده و تنها در موارد خاص و تحت پایش دقیق هماتولوژیک توصیه می‌شود.

پایش و پیگیری

گربه‌های مبتلا باید به‌صورت دوره‌ای از نظر CBC، وزن بدن، وضعیت دهان و علائم عفونت بررسی شوند. پایش منظم نقش مهمی در تشخیص زودهنگام عوارض و افزایش طول عمر دارد.

پیش‌آگهی

پیش‌آگهی felv وابسته به نوع عفونت، وضعیت ایمنی و پاسخ به درمان حمایتی است. بسیاری از گربه‌های مثبت می‌توانند با مدیریت صحیح، ماه‌ها تا سال‌ها کیفیت زندگی قابل قبول داشته باشند.

جمع‌بندی تخصصی

felv یک بیماری مزمن و چندسیستمی است که نیازمند تشخیص دقیق، کنترل محیطی و درمان حمایتی هدفمند می‌باشد. رویکرد بیمارستانی ساختارمند، کلید افزایش بقا و بهبود کیفیت زندگی گربه‌های مبتلا است.

رفرنس‌ها

Merck Veterinary Manual, Feline Leukemia Virus

WSAVA Guidelines for Feline Retrovirus Management

Greene CE, Infectious Diseases of the Dog and Cat