پروتکل اورژانس نورولوژی توله‌سگ در بیمارستان دامپزشکی پرشین پت

اهمیت اورژانس‌های نورولوژیک در توله‌سگ

اورژانس‌های نورولوژیک در توله‌سگ‌ها از پرچالش‌ترین موارد ICU دامپزشکی محسوب می‌شوند، زیرا پیشرفت علائم می‌تواند بسیار سریع بوده و تأخیر در تصمیم‌گیری منجر به آسیب دائمی عصبی یا مرگ شود. ضعف حاد، تشنج، فلج پیشرونده یا تغییر سطح هوشیاری همگی نیازمند برخورد ساختارمند و فوری هستند.

تریاژ اولیه در پذیرش

در لحظه ورود، ارزیابی ABC اولویت مطلق دارد. بررسی راه هوایی، الگوی تنفس و پرفیوژن باید قبل از هر اقدام تشخیصی انجام شود. توله‌هایی با دیسفاژی، کاهش رفلکس بلع یا تشنج فعال در معرض خطر آسپیراسیون بوده و نیازمند محافظت از راه هوایی هستند. کنترل هیپوترمی یا هیپرترمی به‌ویژه در توله‌های کم‌سن ضروری است.

پایدارسازی اولیه

پس از تریاژ، دسترسی وریدی برقرار شده و اصلاح دهیدراسیون و الکترولیت‌ها آغاز می‌شود. در توله بدحال، پایش گلوکز اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا هیپوگلیسمی می‌تواند تابلوی نورولوژیک ایجاد یا تشدید کند. اکسیژن‌تراپی در بیماران با دیسپنه یا سطح هوشیاری کاهش‌یافته انجام می‌شود.

ارزیابی نورولوژیک سریع

ارزیابی نورولوژیک باید کوتاه، هدفمند و قابل تکرار باشد. سطح هوشیاری، توانایی ایستادن و راه رفتن، وجود تشنج یا میوکلونوس، وضعیت اعصاب جمجمه‌ای و رفلکس‌های اندامی ثبت می‌شود. این معاینه مبنای پایش پاسخ به درمان خواهد بود.

تشخیص‌های افتراقی کلیدی در توله‌سگ

مهم‌ترین تشخیص‌های افتراقی شامل دیستمپر عصبی، نئوسپورا، هیپوگلیسمی، انسفالوپاتی عفونی، تروما، مننژوانسفالیت‌های التهابی و مسمومیت‌ها هستند. سن، وضعیت واکسیناسیون و سابقه بالینی نقش تعیین‌کننده در اولویت‌بندی این تشخیص‌ها دارند.

آزمایش‌های اورژانسی ضروری

CBC، بیوشیمی، الکترولیت‌ها و گلوکز خون در اسرع وقت انجام می‌شود. در موارد مشکوک به دیستمپر یا نئوسپورا، نمونه‌گیری برای PCR یا سرولوژی همزمان با شروع درمان حمایتی انجام می‌گیرد. تأخیر در درمان به‌منظور انتظار برای پاسخ آزمایش توصیه نمی‌شود.

کنترل تشنج در اورژانس

در صورت تشنج فعال، لوتیراستام با دوز 20 mg/kg وریدی یا خوراکی هر 8 ساعت به‌عنوان داروی خط اول استفاده می‌شود. در تشنج مداوم، میدازولام با دوز 0.2 تا 0.5 mg/kg وریدی یا داخل بینی قابل تکرار است. هدف، توقف تشنج با حداقل تضعیف تنفسی می‌باشد.

درمان تجربی هدفمند

در توله‌هایی با ضعف پیشرونده اندام‌های خلفی و شک قوی به نئوسپورا، شروع کلین‌دامایسین با دوز 10 تا 12.5 mg/kg هر 12 ساعت بدون تأخیر توصیه می‌شود. در موارد مشکوک به دیستمپر، تمرکز بر درمان حمایتی، کنترل تشنج و ایزولاسیون بیمار است.

مدیریت ICU و پرستاری

چرخش منظم بدن، پیشگیری از زخم بستر، پایش بلع و تغذیه ایمن از اصول حیاتی هستند. در بیماران ناتوان از بلع، تغذیه حمایتی با روش‌های ایمن در نظر گرفته می‌شود. فیزیوتراپی ملایم زودهنگام در موارد نئوسپورا برای کاهش ریسک کانتراکچر اهمیت دارد.

پایش پاسخ به درمان

تغییرات سطح هوشیاری، توان حرکتی و دفعات تشنج به‌صورت روزانه ثبت می‌شود. در نئوسپورا، توقف پیشرفت علائم طی چند روز نشانه پاسخ مناسب است. در دیستمپر، سیر بیماری نوسانی بوده و پایش تنفسی و نورولوژیک طولانی‌مدت ضروری است.

اشتباهات بحرانی در اورژانس نورولوژی توله‌سگ

نادیده گرفتن هیپوگلیسمی، تأخیر در شروع درمان نئوسپورا، عدم ایزولاسیون توله مشکوک به دیستمپر و کنترل ناکافی تشنج از شایع‌ترین خطاهای اورژانسی هستند که پیش‌آگهی را به‌شدت تضعیف می‌کنند.

جمع‌بندی تخصصی

اورژانس نورولوژی توله‌سگ نیازمند رویکرد سریع، ساختارمند و مبتنی بر اولویت‌های حیاتی است. تشخیص افتراقی هوشمندانه، درمان تجربی به‌موقع و مدیریت دقیق ICU می‌تواند تفاوت بین بهبود عملکرد عصبی و آسیب دائمی را رقم بزند. اجرای این پروتکل در بیمارستان دامپزشکی پرشین پت، استاندارد مراقبت از توله‌های نورولوژیک را تضمین می‌کند.

رفرنس‌ها

Merck Veterinary Manual, Neurologic Emergencies in Puppies

Greene CE, Infectious Diseases of the Dog and Cat

Plumb’s Veterinary Drug Handbook