پارگی عصب رادیال در گربه؛ تشخیص، درمان و تصمیم نهایی
پارگی عصب رادیال در گربه؛ رویکرد تشخیصی، درمانی و تصمیمگیری نهایی
تعریف و اهمیت بالینی
پارگی یا آسیب شدید عصب رادیال یکی از جدیترین آسیبهای نورولوژیک اندام قدامی در گربهها است که اغلب در اثر تروماهای پرانرژی مانند تصادف، سقوط از ارتفاع یا گیر افتادن اندام رخ میدهد. این عصب مسئول اکستنشن مفصل آرنج، کارپ و انگشتان بوده و آسیب کامل آن منجر به ناتوانی عملکردی شدید اندام میشود.پاتوفیزیولوژی
عصب رادیال از شبکه براکیال منشأ گرفته و در مسیر خود در معرض آسیب کششی، لهشدگی یا پارگی کامل قرار دارد. در آسیبهای خفیف، نوروپراکسی رخ میدهد که برگشتپذیر است، اما در آسیبهای شدیدتر مانند آکسونوتِمز یا نوروتمِز، قطع پیوستگی آکسون یا غلاف عصب باعث از دست رفتن دائمی عملکرد میشود. پارگی کامل عصب بدون مداخله جراحی شانس ترمیم خودبهخودی بسیار پایینی دارد.تظاهرات بالینی
گربه مبتلا قادر به تحمل وزن روی اندام قدامی نیست. اندام بهصورت فلکشن افتاده و پنجه بهصورت Knuckling یا Dragging روی زمین کشیده میشود. عدم پاسخ به درد عمقی در ناحیه پشتی پنجه نشانه آسیب شدید یا کامل عصب است. زخمهای ثانویه ناشی از کشیده شدن اندام بسیار شایع هستند.تشخیص و ارزیابی شدت آسیب
تشخیص بر اساس معاینه نورولوژیک دقیق انجام میشود. عدم اکستنشن آرنج و کارپ همراه با فقدان حس درد عمقی پیشآگهی را بسیار محتاطانه میکند. الکترومیوگرافی و تست هدایت عصبی میتوانند به افتراق آسیبهای برگشتپذیر از پارگی کامل کمک کنند. تصویربرداری برای بررسی آسیبهای همزمان استخوانی ضروری است.درمان محافظهکارانه
در مواردی که حس درد عمقی حفظ شده و شواهدی از پارگی کامل وجود ندارد، درمان محافظهکارانه قابل بررسی است. این درمان شامل بانداژ حمایتی، فیزیوتراپی، جلوگیری از آسیب ثانویه و دارودرمانی حمایتی میباشد. بازگشت عملکرد در این موارد ممکن است هفتهها تا ماهها طول بکشد و نیازمند پایش مداوم است.درمان جراحی عصب رادیال
در صورت تشخیص پارگی کامل یا عدم بهبود طی 3 تا 4 هفته، جراحی نورورافی یا پیوند عصب مطرح میشود. در جراحی، دو انتهای عصب شناسایی شده و در صورت امکان با تکنیک میکروسکوپیک به هم متصل میشوند. موفقیت جراحی به فاصله دو سر عصب، زمان گذشته از آسیب و سن بیمار وابسته است. حتی در بهترین شرایط، بازگشت عملکرد کامل تضمینشده نیست.پایش پس از جراحی و پیشآگهی
پس از جراحی، بیحرکتسازی اندام، کنترل درد و فیزیوتراپی تدریجی ضروری است. علائم بازسازی عصب معمولاً پس از چندین هفته تا ماهها ظاهر میشوند. عدم مشاهده هرگونه بهبود پس از 3 تا 6 ماه نشاندهنده شکست درمان ترمیمی است.آخرین راه درمان؛ آمپوتاسیون
در مواردی که عصب رادیال بهطور کامل و غیرقابل ترمیم آسیب دیده، حس درد عمقی وجود ندارد و اندام به منبع درد، زخم مزمن یا عفونت تبدیل شده است، آمپوتاسیون بهعنوان آخرین و انسانیترین گزینه درمانی مطرح میشود. گربهها بهطور شگفتانگیزی با سه اندام تطابق پیدا میکنند و کیفیت زندگی پس از آمپوتاسیون در اغلب موارد بسیار خوب است.تصمیمگیری بالینی
تصمیم بین ادامه درمان محافظهکارانه، جراحی یا آمپوتاسیون باید بر اساس معاینه دقیق نورولوژیک، پاسخ به درمان، وضعیت عمومی بیمار و کیفیت زندگی آینده اتخاذ شود. تأخیر در تصمیمگیری در موارد بدون شانس ترمیم میتواند باعث درد مزمن و عوارض غیرقابل برگشت گردد.جمعبندی تخصصی
پارگی عصب رادیال در گربه یک آسیب نورولوژیک با پیشآگهی متغیر است. حفظ حس درد عمقی مهمترین شاخص امید به درمان محسوب میشود. در صورت شکست درمان ترمیمی، آمپوتاسیون نه شکست درمان بلکه یک تصمیم درمانی نهایی برای بازگرداندن کیفیت زندگی بیمار است.رفرنسها
Merck Veterinary Manual, Radial Nerve Injury in Cats
BSAVA Manual of Canine and Feline Neurology
Fossum TW, Small Animal Surgery